شب گشوده‌شدن درهای آسمان؛ آداب ورود به ماه مهمانی خدا

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها- زهرا ژرفی مهر: شب اول ماه رمضان، نقطه شروع یک سلوک تازه است؛ شبی که انسان پیش از آن‌که به روزه فردا فکر کند، به نیت امشبش می‌اندیشد. این شب، آغاز مهمانی خداست؛ شبی که درهای رحمت گشوده می‌شود و بنده فرصت می‌یابد دلش را برای یک ماه بندگی آماده کند.

در روایات، رمضان ماه خدا نام گرفته است؛ ماهی که در آن خوبی‌ها چند برابر و خطاها زدوده می‌شود. از همین رو، بزرگان دین سفارش کرده‌اند ورود به این ماه با توجه، طهارت و دعا همراه باشد. استهلال و نگاه به هلال ماه، نخستین نشانه این ورود است؛ نشانه‌ای ساده اما سرشار از معنا است.

غسل شب اول ماه رمضان، نماد شستن غبارهای گذشته و آمادگی برای آینده است؛ طهارتی که فقط جسم را دربرنمی‌گیرد، بلکه دل را نیز متوجه آغاز تازه می‌کند.

نماز و دعا، روح این شب‌اند. از جمله اعمال سفارش‌شده، دو رکعت نماز است که در هر رکعت سوره حمد و سوره انعام خوانده می‌شود و پس از آن، دست‌ها به دعا بلند می‌شود؛ همان دعایی که از امام جواد علیه‌السلام نقل شده است: اللَّهُمَّ یَا مَنْ یَمْلِکُ التَّدْبِیرَ وَ هُوَ عَلی‏ کُلِّ شَیْ‏ءٍ قَدِیرٌ یَا مَنْ …در این شب، دعای امام صادق علیه‌السلام نیز خوانده می‌شود؛ دعایی که سراسر درخواست توفیق، سلامت و قبولی است:اللَّهُمَّ رَبَّ شَهْرِ رَمَضَانَ مُنَزِّلَ الْقُرْآنِ هَذَا شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِی أَنْزَلْتَ فِیهِ الْقُرْآنَ وَ أَنْزَلْتَ فِیهِ آیَاتٍ بَیِّناتٍ مِنَ الْهُدی‏ وَ الْفُرْقانِ اللَّهُمَّ ارْزُقْنَا صِیَامَهُ وَ أَعِنَّا عَلَی قِیَامِهِ اللَّهُمَّ سَلِّمْهُ لَنَا وَ سَلِّمْنَا فِیهِ وَ تَسَلَّمْهُ مِنَّا فِی یُسْرٍ مِنْکَ وَ مُعَافَاهٍ وَ اجْعَلْ فِیمَا تَقْضِی وَ تُقَدِّرُ مِنَ الْأَمْرِ الْمَحْتُومِ‏ وَ فِیمَا تَفْرُقُ مِنَ الْأَمْرِ الْحَکِیمِ فِی لَیْلَهِ الْقَدْرِ مِنَ الْقَضَاءِ الَّذِی لَا یُرَدُّ وَ لَا یُبَدَّلُ أَنْ تَکْتُبَنِی مِنْ حُجَّاجِ بَیْتِکَ الْحَرَامِ الْمَبْرُورِ حَجُّهُمْ الْمَشْکُورِ سَعْیُهُمْ الْمَغْفُورِ ذُنُوبُهُمْ الْمُکَفَّرِ عَنْهُمْ سَیِّئَاتُهُمْ وَ اجْعَلْ فِیمَا تَقْضِی وَ تُقَدِّرُ أَنْ تُطِیلَ لِی فِی عُمْرِی وَ تُوَسِّعَ عَلَیَّ مِنَ الرِّزْقِ الْحَلَالِ‏.

از پیامبر اکرم صلی‌الله علیه و آله نیز دعایی برای این شب نقل شده است: اللَّهُمَّ إِنَّهُ قَدْ دَخَلَ شَهْرُ رَمَضَانَ اللَّهُمَّ رَبَّ شَهْرِ رَمَضَانَ الَّذِی أَنْزَلْتَ فِیهِ الْقُرْآنَ وَ جَعَلْتَهُ بَیِّناتٍ مِنَ الْهُدی‏ وَ الْفُرْقانِ اللَّهُمَّ فَبَارِکْ لَنَا فِی شَهْرِ رَمَضَانَ وَ أَعِنَّا عَلَی صِیَامِهِ وَ صَلَوَاتِهِ وَ تَقَبَّلْهُ مِنَّا.

و دعایی که آن حضرت در شب اول ماه رمضان می‌خواندند: الْحَمْدُلِلَّهِ الَّذِی أَکْرَمَنَا بِکَ أَیُّهَا الشَّهْرُ الْمُبَارَکُ اللَّهُمَّ فَقَوِّنَا عَلَی صِیَامِنَا وَ قِیَامِنَا وَ ثَبِّتْ أَقْدامَنا وَ انْصُرْنا عَلَی الْقَوْمِ الْکافِرِینَ اللَّهُمَّ أَنْتَ الْوَاحِدُ فَلَا وَلَدَ لَکَ وَ أَنْتَ الصَّمَدُ فَلَا شِبْهَ لَکَ وَ أَنْتَ الْعَزِیزُ فَلَا یُعِزُّکَ شَیْ‏ءٌ وَ أَنْتَ الْغَنِیُّ وَ أَنَا الْفَقِیرُ وَ أَنْتَ الْمَوْلَی وَ أَنَا الْعَبْدُ وَ أَنْتَ الْغَفُورُ وَ أَنَا الْمُذْنِبُ وَ أَنْتَ الرَّحِیمُ وَ أَنَا الْمُخْطِئُ وَ أَنْتَ الْخَالِقُ وَ أَنَا الْمَخْلُوقُ وَ أَنْتَ الْحَیُّ وَ أَنَا الْمَیِّتُ أَسْأَلُکَ بِرَحْمَتِکَ أَنْ تَغْفِرَ لِی وَ تَرْحَمَنِی وَ تَجَاوَزَ عَنِّی إِنَّکَ عَلی‏ کُلِّ شَیْ‏ءٍ قَدِیرٌ.

شب اول رمضان، شب نیت است؛ نیتی که اگر درست بسته شود، تمام ماه را روشن می‌کند. این شب، فرصتی است برای شروعی آرام، اما عمیق؛ شروعی که از دل آغاز می‌شود و تا عید فطر ادامه دارد.