خطای محاسباتی و اطلاعاتی غرب درباره ایران

به گزارش خبرگزاری مهر، پایگاه خبری «فری مالزی تودی» در گزارش تحلیلی خود در مورد تجاوز آمریکایی-صهیونیستی به ایران، نوشت: در حالی که هنوز پیامدهای جنگ ۲۰۲۶ در غرب آسیا به‌طور کامل روشن نشده، تحلیل‌ها درباره خطاهای اطلاعاتی و محاسباتی غرب به سرعت در حال گسترش است. یک یادداشت تحلیلی جدید، ریشه این غافلگیری را در سوءبرداشت عمیق از رفتار راهبردی ایران جست‌وجو می‌کند.

این رسانه تاکید دارد که طی سال‌های گذشته، غرب رفتار ایران را نه به‌عنوان «صبر راهبردی»، بلکه به‌عنوان نشانه‌ای از ضعف و ناتوانی تفسیر کرده بود. در حالی که تهران همواره بر توان نظامی و اراده خود تأکید داشت، آنچه از نگاه تحلیلگران غربی نادیده گرفته شد، مؤلفه «اعتبار» در معادله بازدارندگی بود.

بر اساس این تحلیل، بازدارندگی زمانی موثر است که سه عنصر «توان»، «اراده» و «اعتبار» همزمان وجود داشته باشند اما سیاست خویشتنداری ایران در برابر مجموعه‌ای از اقدامات از جمله ترور فرماندهان ارشد، حمله به مراکز دیپلماتیک و فشارهای گسترده، باعث شد مولفه «اعتبار»در نگاه طرف مقابل کمرنگ به نظر برسد. این برداشت اشتباه، به مرور به یک «حلقه بازخورد خطرناک» تبدیل شد؛ به‌گونه‌ای که هرچه ایران خویشتنداری بیشتری نشان می‌داد، طرف مقابل بیشتر به این نتیجه می‌رسید که خطوط قرمز تهران واقعی نیستند.

تحلیل مذکور همچنین به شکاف عمیق در درک راهبردی میان ایران و غرب اشاره می‌کند. در حالی که سیاست خارجی ایران به یک فرآیند بلندمدت و تدریجی، مشابه «بافتن فرش»، تشبیه شده، تصمیم‌گیری در غرب عمدتاً بر مبنای نتایج کوتاه‌مدت و فوری شکل می‌گیرد. این تفاوت نگرشی، زمینه‌ساز خطاهای جدی در تحلیل رفتار ایران شده است.

در ادامه این گزارش، مجموعه‌ای از رویدادهای کلیدی از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ از جمله حملات کنترل‌شده به پایگاه‌های آمریکایی و عدم پاسخ فوری به برخی اقدامات رژیم صهیونیستی، به‌عنوان نقاط عطف سوءبرداشت غرب معرفی شده‌اند؛ این موارد در مجموع این تصور را در غرب ایجاد کرد که ایران از ورود به یک درگیری گسترده هراس دارد اما تحولات سال ۲۰۲۶ این تصور را به‌طور کامل فرو ریخت.

به‌گفته این رسانه، اقداماتی مانند حملات گسترده موشکی، هدف قرار دادن چندین کشور منطقه و اختلال در تنگه هرمز نشان داد که ایران نه‌تنها توان، بلکه آمادگی تغییر قواعد بازی را نیز دارد.

فری مالزی تودی در نهایت نتیجه‌گیری می‌کند که بازدارندگی، مفهومی ایستا نیست و در صورت تضعیف ادراک طرف مقابل، می‌تواند به‌جای جلوگیری از جنگ، زمینه‌ساز آن شود. از این منظر، شوک واردشده به غرب در سال ۲۰۲۶، حاصل سال‌ها سوءبرداشت و اعتماد بیش از حد به تحلیل‌های نادرست بوده است.

این تحلیل همچنین تاکید می‌کند که برای کشورهای منطقه و جهان، درس اصلی این بحران آن است که صلح پایدار نه در غیاب تهدید، بلکه در نوعی بازدارندگی‌ نهفته است که طرف مقابل آن را درک و باور کند.