چین چگونه فاتح صنعت خودرو شد؟

به گزارش اکوایران صنعت خودروسازی جهان وارد فصلی شده که نام چین در آن به‌وضوح از هر جای دیگری بلندتر شنیده می‌شود. این کشور نه فقط به بزرگ‌ترین بازار خودرو در جهان تبدیل شده، بلکه اکنون روندها و فناوری‌های نوین را تعریف می‌کند و خودروسازان غربی در حال تلاش برای تقلید هستند. این تقلید دیگر امری پوشیده نیست. به عنوان مثال تویوتا سال گذشته از خط تولید بی وای دی بازدید کرد.

چین از سال ۲۰۰۹ بزرگ‌ترین بازار خودروی جهان بوده و در ۲۰۲۴ فروش خودروهای این کشور به حدود ۳۱ میلیون دستگاه رسید، رقمی بیش از مجموع فروش در ایالات متحده و اتحادیه اروپا. این حجم از تقاضا باعث شده که تولید داخلی نیز به سرعت گسترش یابد: در ۲۰۲۵ بیش از ۳۴ میلیون خودرو در کارخانه‌های چینی تولید شد که رشد چشمگیر نسبت به سال قبل است.

گذشته از این، برخلاف آنچه در گذشته بود (شرکت‌های خارجی مجبور بودند از طریق سرمایه‌گذاری مشترک به بازار چین وارد شوند) امروزه مصرف‌کنندگان چینی به برندهای داخلی ۶۵٪ ترجیح می‌دهند. برندهایی مثل BYD که حدود یک سوم فروش خودروهای الکتریکی و هیبریدی را در چین در اختیار دارد، به مرجع صنعت بدل شده‌اند. این رشد داخلی بی‌رحمانه بوده و بسیاری از برندهای کوچک‌تر را از گردونه خارج کرده یا به آستانه ورشکستگی رسانده است. 

اما اگر هنوز فکر می‌کنید صنعت خودرو فقط حول چرخ و موتور می‌چرخد، سال‌های اخیر ثابت کرده که اشتباه می‌کنید. شرکت‌های فناوری چینی مثل شیائومی با ورودی‌های جدی وارد بازار شده‌اند و حتی مدل‌هایی را با طراحی نزدیک به خودروهای لوکس معرفی کرده‌اند و بیش از ۱۳۰،۰۰۰ دستگاه از آنها فروخته‌اند. این همان مدلی است که برندهای سنتی دهه‌ها دنبال آن بودند و حالا در چین سریع‌تر شکل می‌گیرد تا هر جای دیگر دنیا.

توسعه‌هایی مثل سیستم‌های هوشمند رانندگی، باتری‌هایی با شارژ فوق سریع، و عرضه محصولاتی با چرخه توسعه کوتاه (به‌جای چند سال در غرب، کمتر از یک سال در چین) باعث شده چین در «سرعت نوآوری» از دیگران سبقت بگیرد.

چین با رشد خود صنعت خودرو غرب را زیر فشار گذاشته. شرکت‌های اروپایی و آمریکایی مجبور شده‌اند در چین مرکز تحقیق و توسعه باز کنند، با برندهای چینی همکاری کنند، یا حتی خطوط تولید جدید راه بیندازند تا از عقب ماندن جلوگیری کنند.

برای برخی شرکت‌ها این فقط تقلید نیست، بلکه اضطرار است: فولکس واگن، رنو و حتی استلانتیس  اعلام کرده‌اند که برای بهبود محصولات خود از تخصص چینی‌ها استفاده خواهند کرد.

در سطح جهانی هم سهم برندهای چینی به‌سرعت در حال رشد است، به‌ویژه در خودروهای برقی. گزارش‌ها نشان می‌دهند که در سال ۲۰۲۵ برندهای چینی حدود یک سوم بازار جهانی فروش خودروها را در اختیار داشته‌اند و در بسیاری از بازارهای نوظهور سهم بسیار بیشتری دارند. 

خلاصه اینکه  چین دیگر صرفاً بازاری عظیم برای خودروسازان جهان نیست. این کشور اکنون قوانین بازی را می‌نویسد: سرعت توسعه محصول با استانداردهای جدید، ادغام فناوری‌های هوشمند، و گذار سریع به خودروهای الکتریکی باعث شده که خودروسازان سنتی در موقعیتی دفاعی قرار بگیرند. امید به «بازگشت به دوران اوج» بدون بازتعریف مدل‌های کسب‌وکار، سرمایه‌گذاری در زنجیره تأمین و فناوری‌های نوین، فقط توهم است.