مسکن و معیشت: هزینه‌های واقعی برای هر دهک‌ چقدر آب می‌خورد؟

به گزارش اکوایران، خانوارهای شهری کشور در سال گذشته به‌طور میانگین ۸۷ میلیون و ۵۵۸ هزار تومان برای مسکن هزینه کرده‌اند.؛ این در حالی است که متوسط این هزینه در سال ۱۴۰۱ برای خانوارهای شهری معادل ۵۲ میلیون و ۲۱۶ هزار تومان بوده است. به عبارت دیگر، متوسط هزینه سالانه مسکن در سال ۱۴۰۲ نسبت به سال ۱۴۰۱، حدود ۶۷.۷ درصد برای خانوارهای شهری افزایش یافته است.

متوسط هزینه سالانه مسکن خانوارهای شهری دهک دهم در سال ۱۴۰۲ تقریبا ۲۶۵ میلیون تومان و دهک اول حدود ۲۷ میلیون تومان بوده است. در واقع، هزینه مسکن خانوارهای دهک دهم تقریبا 10 برابر دهک اول بوده است. همچنین، بررسی‌ها نشان می‌دهد هزینه مسکن خانوارهای دهک دهم در سال گذشته در مقایسه با سال ۱۴۰۱ تقریبا 2 برابر شده است.

جایگاه مسکن در سبد مصرفی خانوار

مسکن به‌عنوان یکی از نیازهای اساسی انسان، نقش حیاتی در کیفیت زندگی و رفاه خانوارها ایفا می‌کند. با افزایش شهرنشینی و تغییرات سریع در الگوهای زندگی، اهمیت مسکن به‌عنوان کالای ضروری و سرمایه‌ای بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. همچنین، مسکن به‌دلیل ماهیت خود قابلیت جانشینی با کالاهای دیگر را ندارد و نهایتا می‌توان به خانه‌های کوچک‌تر و در مناطق ارزان‌تر نقل مکان کرد. از طرفی، با افزایش تورم هزینه‌های مربوط به مسکن نیز افزایش یافته‌اند و خانوارها بخش زیادی از بودجه خود را صرف مسکن می‌کنند.

در این گزارش، منظور از هزینه مسکن مجموع هزینه‌هایی است که صرف اجاره‌بها، آب و فاضلاب، سوخت و روشنایی و سایر هزینه‌های منزل مسکونی است که بخش بزرگی از آن را اجاره‌بها تشکیل می‌دهد. به همین دلیل، می‌توان تغییرات هزینه مسکن را مصداقی از تغییرات نرخ اجاره‌بها دانست.

اگر تمام خانوارهای کشور به ترتیب میزان هزینه از کمترین به بیشترین مرتب شوند و هر ۱۰ درصد آنها در یک گروه قرار گیرند، دهک‌های هزینه‌ای ایجاد می‌شوند. به این ترتیب، دهک اول شامل فقیرترین خانوارها در جامعه و دهک دهم شامل ثروتمندترین آن‌ها است. در این گزارش متوسط هزینه سالانه مسکن را برای هر یک از دهک‌های هزینه‌ای در سال گذشته بررسی کرده‌ایم.

خرج مسکن هر دهک در ۱۴۰۲ چقدر بوده؟

بر اساس آمار هزینه و درآمد خانوارهای شهری در سال ۱۴۰۲، خانوارهای دهک اول کمترین و دهک دهم بیشترین متوسط هزینه را برای مسکن پرداخت کرده‌اند. به‌طوری‌که، هزینه مسکن خانوارهای دهک اول برابر با ۲۶ میلیون و ۹۲۸ هزار تومان و برای خانوارهای دهک دهم نیز برابر با ۲۶۴ میلیون و ۵۴۷ هزار تومان بوده است. بنابراین، هزینه مسکن دهک دهم در سال گذشته تقریبا 10 برابر دهک اول بوده است.

متوسط هزینه سالانه مسکن در سال گذشته نیز با افزایش دهک افزایش یافته است. هزینه مسکن برای دهک دهم با سایر دهک‌ها اختلاف فاحشی دارد؛ به‌طوری‌که، هزینه مسکن دهک دهم در سال گذشته تقریبا، 2 برابر دهک نهم بوده است.

رشد هزینه مسکن در ۱۴۰۲  نسبت به ۱۴۰۱

تغییرات متوسط هزینه سالانه مسکن در سال ۱۴۰۲ نسبت به ۱۴۰۱ برای خانوارهای شهری دهک اول تا پنجم به‌طور میانگین ۶۲ درصد بوده، این در حالی است که روند رشد هزینه مسکن از دهک ششم تا هشتم نزولی بوده است؛ به‌طوری‌که، رشد هزینه مسکن در سال ۱۴۰۲ نسبت به ۱۴۰۱ برای دهک پنجم ۶۲.۶ درصد بوده و با سیری نزولی، به ۴۲.۱ درصد برای خانوارهای دهک هشتم رسیده است.

متوسط هزینه مسکن برای دهک‌های نهم و دهم در سال ۱۴۰۲ در مقایسه با سایر دهک‌ها نسبت به ۱۴۰۱ با شدت بیشتری افزایش یافته است. به نحوی که متوسط هزینه مسکن سالانه خانوارهای شهری دهک دهم در سال ۱۴۰۲ نسبت به ۱۴۰۱ حدود ۹۷ درصد افزایش یافته است. پس، هزینه مسکن خانوارهای دهک دهم در طوی یک سال تقریبا 2 برابر شده است.