ضرورت همگرایی رشته‌ها در پزشکی نوین؛تقویت تفکر و استدلال علمی در آموزش

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از وزارت بهداشت، طاهره چنگیز، در ششمین کنگره بین‌المللی و بیست‌وهفتمین کنگره ملی فیزیولوژی و فارماکولوژی ایران که به میزبانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در مجتمع شهدای سلامت این دانشگاه برگزار شد، اظهار کرد: نقش جامعه علمی تنها تولید دانش نیست، بلکه رصد آینده و هدایت جامعه به سوی تغییراتی است که به بهزیستی و ارتقای کیفیت زندگی مردم منجر شود.

وی با اشاره به شتاب فزاینده تحولات در زیست‌بوم علمی و فناوری جهان، افزود: تغییرات اخیر به‌ویژه در حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی و پزشکی شخصی‌سازی‌شده نشان می‌دهد که سرعت دگرگونی‌ها به حدی رسیده که دیگر نمی‌توان با روش‌ها و چارچوب‌های سنتی به آن‌ها پاسخ داد.

معاون آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با بیان اینکه در مواجهه با مسائل پیچیده باید از رویکرد سیستم‌ها استفاده کرد، تصریح کرد: در این رویکرد، تعامل میان اجزا و روابط درون سیستم‌ها تعیین‌کننده است، نه صرفاً بررسی اجزای منفرد. این نگاه مستلزم عبور از مرزبندی‌های سخت و حرکت به سمت همکاری‌های میان‌رشته‌ای است.

چنگیز با انتقاد از روند گسترش تفکیک‌های ساختاری در برخی دپارتمان‌های دانشگاهی گفت: در بسیاری از کشورهای پیشرو، ادغام و همگرایی دپارتمان‌ها به‌عنوان یک راهبرد برای حل مسائل پیچیده و تقویت همکاری علمی دنبال می‌شود، در حالی که ما در مواردی مسیر معکوس را طی کرده‌ایم و بر ایجاد ساختارهای جداگانه و تخصص‌های منفک تأکید داشته‌ایم.

وی با تأکید بر جایگاه آموزش در این تحول افزود: در کنار آموزش‌های تخصصی، توجه به «فرا توانمندی‌ها» مانند توانایی کار تیمی، ارتباط مؤثر، تفکر انتقادی، تحلیل مسائل، تحمل نظر مخالف و ایفای نقش مؤثر در تیم ضروری است و این مهارت‌ها نباید کمتر از دانش تخصصی مورد توجه قرار گیرند.

معاون آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی همچنین بر لزوم بازنگری در نظام‌های ارزشیابی علمی تأکید کرد و گفت: باید به‌گونه‌ای حرکت کنیم که فعالیت‌های گروهی و بین‌رشته‌ای بیش از گذشته مورد تشویق قرار گیرد و صرفاً فعالیت‌های فردی معیار اصلی ارزیابی نباشد.

وی با اشاره به برنامه‌های تحول در آموزش علوم پایه خاطرنشان کرد: اگر قرار است این حوزه‌ها در برابر تحولات پرشتاب آینده کارآمد باقی بمانند، لازم است در کنار برنامه‌های تخصصی، به سمت ایجاد هویت جمعیِ مسئله‌محور در آموزش و پژوهش حرکت کنیم.

چنگیز همچنین تقویت «تفکر علمی» و «استدلال علمی» در آموزش دوره‌های علوم پایه، به‌ویژه در پزشکی، را ضروری دانست و افزود: این مؤلفه‌ها که جوهره علوم پایه هستند، گاهی در سایه تأکید بیش از حد بر حفظیات و انتقال صرف مطالب نظری کمرنگ می‌شوند.

وی در پایان پیشنهاد کرد انجمن فیزیولوژی و فارماکولوژی ایران با ایجاد بخشی تخصصی در حوزه آموزش، از ظرفیت تحولات جدید برای ارتقای کیفیت آموزش و توسعه پژوهش‌های کم‌هزینه اما اثرگذار استفاده کند.