تعطیلی بورس ۱۹ روزه شد؛ سناریو‌های پیش‌روی بازار در ۱۴۰۵

اقتصاد آنلاین، آرمان هنرکار؛ این روز‌ها قاعدتا باید ایام دید و بازدید و خوش‌وبش‌های خالی از دغدغه می‌بود، اما دست سرد دی ماه چنان بر سر مردم ایران کشیده شد که با گذشت نزدیک به سه ماه هنوز هیچ چیز به روال عادی خود بازنگشته است. البته که جنگ مهیبی که از نهم اسفند ماه آغاز شد و هنوز هم ادامه دارد بر این موضوع بی تاثیر نبوده است.

در همین زمان پرداختن به مسائل اقتصادی و مالی قطعا برای همه مردم دغدغه‌مند بسیار سخت است، اما چه باید کرد که مسائل اینچنین بخش جدانشدنی از زندگی روزمره تمام مردم جهان است. در گزارش پیش رو نیز به آینده بازار سرمایه در سال ۱۴۰۵ خواهیم پرداخت که در حال حاضر بزرگترین تعطیلی تاریخی خود پس از جنگ هشت ساله را سپری می‌کند که تا امروز، ۱۹ روز از آن گذشته است؛ برای آن که هر آینده‌ای را پیش‌بینی کنیم باید نقطه‌ای که در آن قرار داریم را به درستی بشناسیم.

کجای تاریخ ایستادیم؟

هم اکنون کشور ما درگیر جنگی بسیار مهیب است که شدت آن را می‌توان هزاران بار فراتر از جنگ ۸ ساله با عراق دانست، درگیری نظامی که در ۱۹ روز ابتدایی خود عامل ترور رهبر، دبیر شورای عالی امنیت ملی، فرماندهان عالی ارتش و سپاه شده است، در چنین وضعیتی بیش از اینکه تحلیل اقتصادی حائز اهمیت باشد تحلیل سیاسی کارایی دارد.

از طرفی در حال حاضر زمزمه‌های مذاکرات پشت پرده شنیده می‌شود. در سمت مقابل نیز ترامپ با وجود اینکه مدعی پیروز میدان است، اما در عمل با فشارهای زیاد داخلی و خارجی مواجه است. با این حال ترامپ بارها مدعی شده که جنگ به زودی پایان می‌یابد، اما از طرف دیگر بنیامین نتانیاهو در اظهارنظر اخیر خود گفته است که به نیمی از اهداف خود در جنگ با ایران دست یافته است. 

۴ سناریو برای توافق

سناریو بسیار بدبینانه توافق؛ ترامپ موفق نشود به اهداف خود دست پیدا کند و از آن سو نیز آمریکا هیچ کدام از تحریم‌های علیه ایران را تعدیل نکند. بازار سهام در زیر چنین سناریو عملا روزهای خوبی نخواهد داشت، چراکه فعالیت بازار‌های سنتی به حالت عادی خود برمی‌گردد و با وجود چنین ابهام‌های شدیدی قیمت طلا و ارز روند صعودی در پیش می‌گیرند و تقاضا نیز به سمت این بازار‌ها خواهد بود و مبالغ هنگفتی از بازار سهام خارج شده و در این بازار‌ها خواهد رفت که شاید صندوق‌های طلا یکی از مقاصد آن باشد. همچنین نباید این نکته را فراموش کرد که در زمان چنین توافقی عملا اقتصاد ایران در تحریمی‌ترین وضعیت خود قرار می‌گیرد و با توجه به کینه کشور‌های عربی از ایران به هیچ عنوان تبادل گسترده‌ای با آنها حاصل نخواهد شد و برخی صنایع بورس از جمله بانک، بیمه، فناوری اطلاعات و تمام صادرات محور‌ها به جز نفت و فرآورده‌های آن محبوبیت‌شان را به طور کل از دست می‌دهند و ریزش بسیار شدیدی را تجربه خواهند کرد. شرکت‌های فولادی و پتروشیمی، اما وضعیت‌شان به نسبت سلامت زیرساخت‌ها متغیر خواهد بود.

سناریو نسبتا بدبینانه توافق؛ در این سناریو همچنان احتمال از سرگیری جنگ دوباره با ایران وجود دارد و احتمال اینکه در سال ۱۴۰۵ روزنه‌ای گشوده شود بسیار پایین است و طبق این شرایط نیز بازار سهام روز‌های چندان خوبی را پشت سر نخواهد گذاشت و همچنان صنایع بانک، بیمه، فناوری اطلاعات و صادرات محور به چز نفت شدیدا مورد تحریم سرمایه‌گذاران در بازار سهام قرار می‌میگیرند. صنایع نفتی و فولادی می‌توانند مقداری به نسبت سناریو بسیار بدبینانه عملکرد بهتری داشته باشند.

سناریو خوشبینانه؛ در این سناریو، یک توافق نسبتا برد برد صورت می‌گیرد و سازمان بین المللی انرژی هسته‌ای و سایر سازمان‌های بین المللی، ایران را از ردیف محدودیت‌های خود خارج می‌کنند؛ که در این زمان تازه بازار سهام می‌تواند جانی دوباره بگیرد، اما مشکلات بنیادینی مانند خارج نشدن ایران از لیست سیاه FATF و همچنین تداوم خصومت اسرائیل با ایران و احتمال ادامه ترور‌های هدفمند توسط این کشور که در روابط ایران با جهان در جریان است، فضا را برای رشد و بالندگی بازار سهام بسیار محدود می‌کند و در چنین وضعیتی صنایع نفتی و فولادی می‌توانند سود قابل توجهی را به خریداران خود اعطا کنند.

سناریو بسیار خوشبینانه؛ در این حالت ایران از لیست تحریم طویل آمریکا خارج می‌شود، در رفتار خود با کشور‌های منطقه، اروپا و آمریکا اصلاحات متعددی را انجام می‌دهد و به نوعی در‌های کشور برای توسعه اقتصادی گشوده می‌شود. در چنین وضعیتی بازار سهام در تمامی سطوح خود می‌تواند به بالندگی برسد و این بازار به پرسود‌ترین بازار در بین همه بازار‌های رقیب تبدیل شود.

چهار سناریو توافق که مطرح شد هر کدام درجه‌ای از احتمال را بر دوش می‌کشد. البته که در صورت تحول ساختار حکمرانی گزینه بسیار خوشبینانه جایگزین محتمل‌ترین سناریو خواهد بود.

سناریو‌های عدم توافق

سناریو دیگری که در این زمان مطرح است عدم توافق در سال ۱۴۰۵ است به این معنا که دو طرف به هیچ عنوان راضی به عقد توافق ایران و آمریکا نشوند و جنگ به درازا بکشد. با توجه به مطالبی که در ابتدای همین گزارش مطرح شد و همچنین احتمال حمله مجدد آمریکا در صورت بر آورده نشده خواسته هایش به تاسیسات نفتی ایران و در مقابل واکنش ایران، می‌توان روز‌های بسیار سختی را برای ایران متصور شد که قطعا در آن به هیچ عنوان بازار سهام نمی‌تواند جایگاهی داشته باشد و به احتمال زیاد شاهد بسته ماندن بازار به مدت طولانی خواهیم بود.