قطع اینترنت به امنیت زیرساخت‌ها در برابر حملات سایبری کمک کرد؟

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، روزنامه شرق نوشت:

در شرایط اخیر جنگ و تنش‌های منطقه‌ای، ایران اقدام به قطع اینترنت کرد تا امنیت شبکه‌ها را افزایش دهد، اما این اقدام تا چه حد توانسته مانع نفوذ به سیستم‌های حساس شود؟

تجربه جنگ اوکراین، کشوری که تحت حملات شدید سایبری روسیه قرار دارد، نشان می‌دهد که حفظ ارتباطات و تقویت امنیت سایبری، راهکار مؤثرتری نسبت به قطع اینترنت است.

امنیت سایبری و تهدیدات جنگ‌سایبری

در فضای جنگ‌های امروزی، حملات سایبری یکی از ابزارهای کلیدی در جنگ ترکیبی محسوب می‌شود که می‌تواند به‌سرعت زیرساخت‌های حیاتی یک کشور را مختل کند. برق، آب، سامانه‌های مخابراتی و حتی خدمات بانکی در معرض خطر جدی قرار دارند. کشورها برای مقابله با این تهدیدات به راهکارهای مختلفی متوسل می‌شوند؛ یکی از این راهکارها، قطع اینترنت برای جلوگیری از نفوذ هکرهاست.

با وجود اینکه ایران در یک هفته اخیر و هم‌زمان با شروع جنگ تحمیلی اسرائیل به ایران، به‌منظور مقابله با تهدیدات سایبری و حفظ امنیت شبکه‌ها، اینترنت را به‌ طور گسترده قطع کرد، اما این اقدام نتوانست امنیت کامل را برای زیرساخت‌های حیاتی فراهم کند. برای نمونه، گزارش‌ها از حملات موفق به سامانه‌های بانکی مانند بانک سپه و پاسارگاد حکایت دارد که علی‌رغم محدودیت‌های ارتباطی، هکرها توانسته‌اند دسترسی‌هایی به این سیستم‌ها پیدا کنند و موجب اختلالاتی شوند. از طرف دیگر با شدت‌گرفتن قطع اینترنت در شش روز گذشته، برخی رسانه‌ها ادعا کردند که دلیل قطع اینترنت برای قطع ارتباط پهپادهای دشمن است. با این حال احسان چیت‌ساز، معاون سیاست‌گذاری و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات روز گذشته (2 تیر) در پستی در صفحه شخصی‌اش در اینستاگرام اعلام کرد که یک پهپاد ساقط‌شده در قم از اینترنت ماهواره‌ای Iridium متعلق به آمریکا استفاده کرده است. به گفته او، برخلاف GPS که فقط برای مکان‌یابی است، Iridium یک شبکه ارتباطی کامل برای صوت، داده و پیام‌رسانی محسوب می‌شود.

اقدامات اوکراین در حفظ ارتباطات امن در شرایط جنگی

در حالی که 12 روز از شروع جنگ تحمیلی اسرائیل به ایران می‌گذرد و اینترنت به خاطر فراهم‌کردن امنیت سایبری قطع و با اختلال شدید همراه است، جنگ سایبری روسیه علیه اوکراین نمونه بارزی از مدیریت هوشمندانه امنیت سایبری است. بر اساس گزارش‌های رسانه‌هایی مانند CNN، BBC و Reuters، اوکراین با وجود حملات سنگین سایبری، اینترنت خود را قطع نکرد. در مقابل، این کشور با همکاری شرکت‌های فناوری و نهادهای امنیت سایبری بین‌المللی، به تقویت سامانه‌های دفاع سایبری خود پرداخت و توانست بسیاری از حملات را دفع کند. این موضوع به نیروهای اوکراینی و مردم امکان داد تا همچنان ارتباطات خود را حفظ کنند و دسترسی به اطلاعات حیاتی داشته باشند. از نمونه فعالیت‌های مشخص دولت اوکراین برای مقابله با حملات سایبری روسیه، راه‌اندازی «ارتش سایبری» (IT Army) در فوریه ۲۰۲۲ بود. اوکراین با راه‌اندازی این ارتش از داوطلبان برای مقابله با حملات سایبری و حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی این کشور دعوت کرد. این گروه با استفاده از ابزارهای رمزنگاری و ارتباطی امن، توانست در برابر حملات سایبری که عمدتا از روسیه بود مقاومت کرده و ارتباطات خود را حفظ کند.

علاوه بر این، اوکراین با همکاری نهادهای بین‌المللی و استفاده از فناوری‌های پیشرفته، توانست حملات سایبری را شناسایی و دفع کند. به‌عنوان مثال، اوکراین در دسامبر ۲۰۲۳ ادعا کرد گروه هکری «Sandworm» که ادعا می‌شود به نهادهای اطلاعاتی روسیه مرتبط است، به زیرساخت‌های ارتباطی اوکراین حمله کرد. با این حال، اوکراین با تقویت سیستم‌های امنیتی و همکاری با نهادهای بین‌المللی توانست این حملات را دفع کند.

قطع دسترسی برای امنیت یا محدودکردن مردم؟

کارشناسان امنیت سایبری بر این باورند که قطع اینترنت ممکن است به صورت موقت از گسترش برخی حملات جلوگیری کند، اما در بلندمدت به دلیل از دست رفتن ارتباطات و کاهش توان پاسخ‌دهی، اثر معکوس دارد. از سوی دیگر برخی دیگر از کارشناسان امنیتی و فناوری اطلاعات معتقدند قطع اینترنت به صورت کامل برای مقابله با حملات سایبری، راهکار نیست. 

27302