وطن‌دوستی در ذهنیت ایرانی اصل مسلم است/ چرا شبیه هیچ ملتی نیستیم؟

خبرگزاری مهر-دین، حوزه و اندیشه-سینا سفالگر:سرزمین ایران در جنگ تحمیلی سوم از ۹ اسفندماه ۱۴۰۴ به مدت ۴۰ روز، صحنه جنگ افروزی و تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی بوده است.با این همه یک نکته مهم و قابل توجه در بحبوحه جنگ رمضان و تحولات روزهای اخیر و کنونی این است که مردم ایران بار دیگر اصالت و بزرگی خود را به رخ جهانیان کشیدند. در این مدت جهان جلوه های عینی از شجاعت و غیرت مردم ایران را مشاهده کرده و آن ها را در قامت ملتی دیده که شبیه هیچ ملت دیگری نیستند و خود یک الگوی تمام عیار هستند. از این رو خبرگزاری مهر در گفتگو با حجت الاسلام محمدرضا پی سپار، استاد حوزه و دانشگاه به واکاوی ابعاد مختلف این مسئله پرداخته است. مشروح گفتگو را در ادامه مطالعه فرمایید:

*یکی از نکات بارز در بحبوحه جنگ رمضان این بوده که مردم ایران از هر منظر غیرت و شجاعت خود را به نمایش گذاشتند. چه با حضور در خیابان و چه اعلام انزجار از جنایات دشمن. به نظر شما ریشه این مسائل در چیست؟

این مسأله تا حد زیادی ریشه های تاریخی و فرهنگی دارد. در واقع ملت ایران به عنوان یک مای جمعی تاریخی و فرهنگی، جهان بینی خاصی دارند که هم در ناخودآگاه و هم خودآگاه ذهن آن ها اصول خاصی را در بحبوحه مواقع بحرانی نظیر جنگ ها تجویز می کند.

تاکید بر مفاهیمی نظیر وطن دوستی، غیرت و شجاعت، همه و همه موضوعاتی هستند که در فرهنگ و مذهب ایرانیان مصادیق و توصیه های مختلفی برایشان وجود دارد. مثلاً در شاهنامه فردوسی کلا همت و غیرت و شجاعت و وطن دوستی ایرانیان را مشاهده می کنیم. در دین و روایات نیز بر وطن دوستی تاکیدات فراوانی شده است. این مسایل همه و همه در ذهنیت ملت ایران جا خشک کرده اند و به اصولی مسلم تبدیل شده اند. موضوعاتی که در برهه های زمانی حساس حقیقتا برای کشورمان دستاوردساز هستند. درست به همین دلیل است که می بینیم مردم ایران در بحبوحه جنگ رمضان و دیگر رویدادها حماسه ساز می شوند.

*به نظر شما بازتاب این مسأله در جهان چگونه است؟

به نظر می رسد که این موضوع بازتاب های قابل توجهی در محیط بین المللی داشته باشد. در جنگ اوکراین شاهد بودیم که این کشور که پیش از جنگ، ۵۰ میلیون نفر جمعیت داشت اکنون با کاهش جمعیت خود به حدودا ۲۸ میلیون نفر رو به رو شده است. در واقع بخش زیادی از مردم اوکراین از ترس جنگ از کشور خود گریختند. با این حال در ایران نه تنها چنین نشد بلکه گزارش های رسانه های بین المللی حاکی از این بوده که اقبال ایرانیان مقیم خارج از کشور جهت ورود به داخل ایران افزایش قابل توجهی پیدا کرده است.

ورای این ها در شرایطی که در اوکراین شاهدیم افراد برای نرفتن به سربازی و جنگ در خیابان ها مقاومت می کنند و حتی دستگیر می شوند، در ایران معادله برعکس است و تا همین حالا در قالب پویش جانفدا چیزی بیش از ۳۰ میلیون ایرانی داوطلب دفاع از کشورشان شده اند. وقتی این غیرت و شجاعت ایرانیان بازتاب بین المللی پیدا می کند طبیعی است که از آن ها یک ملت متمایز بسازد.

*در مورد پویش جانفدا گفتید. به نظر شما دلیل گل کردن این پویش چیست؟

پیشتر هم گفتم این مسأله ریشه در فرهنگ و تاریخ غنی ایران دارد. فرهنگ در ناخودآگاه ذهن هر ایرانی است و مجموعه ای از مولفه های غیرمادی را شامل می شود. این مولفه ها در ذهن مردم ایران ته نشین شده اند. در بزنگاه های تاریخی نیز شاهد آشکار شدن آن ها هستیم. درست به همین دلیل است که وقتی می گوییم ملت ایران یک ملت متمدن و غنی هستند, این موضوع باید خود را در موارد اینچنینی نشان دهد و وجه تمایز ملت ایران با سایر ملت های دنیا گردد.

*به نظر شما مهمترین نکته در مورد این وجه از غیرت ملت ایران چیست؟

این موضوع سبب می شود تا میدان و فعالان عرصه سیاسی و نظامی در کشورمان بتوانند بهتر و راحت تر اصول مطلوب کشورمان را به دشمنان تحمیل کنند. وقتی خیال کشور از داخل راحت باشد و انسجام ملی در اوج باشد هیچ دشمنی یارای ایستادگی در برابر ملت ایران را ندارد. درست به همین دلیل هم بود که اخیرا شاهد بودیم مقام معظم رهبری از عبارت «سکوت صحنه نبرد» برای دوره آتش بس موقت استفاده کردند و حضور مردم در صحنه در این دوران را بسیار مهم و راهبردی توصیف کردند. ایران در مسیر تبدیل شدن به یک قدرت مهم است و مردم کشورمان در این رابطه نقشی بی بدیل بازی می کنند.

*به نظر شما آیا گفتمان قدرت جدیدی در جهان ظهور کرده است؟

من فکر می کنم چنین است. بیراه نیست که می بینیم برخی تحلیلگران در جهان غرب به عینه از ظهور ایران به عنوان یک ضلع جدید قدرت در دنیا حرف می زنند. قدرتی که به اعتراف نیویورک تایمز، ترامپ را گروگان گرفته و به اذعان فریدریش مرتس صدراعظم آلمان، آمریکا را به شکست و تحقیر برده است. قدرتی که توان اصلی خود را نه از مولفه های مادی قدرت، بلکه از حمایت مردم و همراهی آن ها می گیرد. درست به همین دلیل هم کاملا پایدار و قوی است.