بن‌بستی برای واردات کالای اساسی و امنیت غذایی نداریم

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، تغییر مسیرهای تأمین کالاهای اساسی و نهاده‌های تولید در شرایط کنونی، بار دیگر موضوع امنیت غذایی و پایداری زنجیره تأمین را به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های بخش کشاورزی و بازار تبدیل کرده است. هرچند تأمین کالا از مسیرهای جایگزین ادامه دارد، اما مسئله صرفاً واردات و موجود بودن کالا نیست، بلکه زمان رسیدن کالا، هزینه تأمین، تأثیر بر تولید و قدرت خرید مردم نیز در ثبات بازار نقش تعیین‌کننده دارد.

از سوی دیگر فعالان حوزه کشاورزی و تولید هشدار می‌دهند که در صورت کاهش قدرت خرید خانوارها، تنها مصرف آسیب نخواهد دید، بلکه به تدریج بخش تولید نیز با کاهش تقاضا، افت فعالیت و حتی تبعاتی مانند تعدیل نیرو مواجه خواهد شد. در همین ارتباط گفت‌وگویی با محمد قربانی معاون سابق وزیر جهاد کشاورزی انجام داده‌ایم که مشروح آن را در ادامه می‌خوانید:

تأمین کالا به تنهایی کافی نیست

سؤال: آقای دکتر، مهم‌ترین دغدغه امروز در حوزه کالاهای اساسی و امنیت غذایی را چه می‌دانید؟

محمد قربانی: یکی بحث تأمین درست است و یکی هم خود امنیت غذایی. گاهی می‌گوییم تأمین انجام می‌شود و کالا را از پاکستان، ترکمنستان، آذربایجان یا مناطق شمالی وارد می‌کنیم، اما مسئله این است که چگونه و با چه سرعتی انجام می‌شود.

گزارشی را بررسی می‌کردم که نشان می‌داد حدود 30 کشتی غلات و نهاده‌های دام و طیور از مسیر شمال وارد شده و مجموع آن حدود 90 هزار تن بوده است، در حالی که همین میزان را می‌توان با یک کشتی از مسیر جنوب وارد کرد. بنابراین زمان اهمیت بسیار زیادی دارد.

نهاده‌های دام و طیور باید در زمان مناسب به دست تولیدکننده برسد. وقتی جوجه‌ریزی انجام شده، نهاده باید در دسترس باشد. اگر این زمان‌بندی به هم بخورد، کل زنجیره تولید تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

چرا از ظرفیت اوراسیا استفاده نشد؟

سوال: با توجه به گستردگی مرزهای کشور مسیرهای جایگزین زیادی از جمله اورسیا وجود دارد چرا از این مسیر هنوز به صورت گسترده استفاده نمی‌شود؟

محمد قربانی: سؤال من هم این است که چرا در دو سال گذشته با وجود توافق‌ها و معاهده‌هایی که با روسیه و اوراسیا داشتیم، اقدام لازم برای واردات غلات و نهاده‌ها از این مسیر انجام نشد.

اگر در این مدت اقدام می‌کردیم، امروز بخش زیادی از مشکلات را نداشتیم. البته اکنون هم تأمین از مسیرهای مختلف انجام خواهد شد، اما مسئله این است که کالا با چه هزینه‌ای وارد می‌شود، با چه قیمتی به دست مصرف‌کننده می‌رسد و چه اثری بر قیمت تمام شده محصولات خواهد داشت.

افت قدرت خرید، زنجیره تولید را هم تهدید می‌کند

سؤال: وضعیت بازار کالاهای اساسی و محصولات کشاورزی ایران را در ماه‌های آینده چه طور ارزیابی می‌کنید؟

محمد قربانی: یکی از مهم‌ترین موضوعات، تقویت قدرت خرید مردم است. اگر قدرت خرید مردم تقویت نشود، بخش تولید به تدریج دچار مشکل می‌شود.

این مسئله فقط مربوط به یک بخش خاص نیست. در لبنیات، دام و طیور، گوشت، مرغ، ماهی، حبوبات و سایر حوزه‌ها یک موضوع مشترک وجود دارد؛ اگر تقاضا کاهش پیدا کند، تولیدکننده هم آسیب می‌بیند.

هفته گذشته در وزارت کار نیز تأکید کردم که اعتبار کالابرگ باید از یک میلیون تومان حداقل به حدود 2.5 میلیون تومان افزایش پیدا کند تا قدرت خرید مردم تقویت شود.

این حمایت می‌تواند به شکل کارت اعتباری، افزایش اعتبار کالابرگ یا هر سازوکار دیگری باشد که دولت تشخیص می‌دهد.

سؤال: در صورت تداوم این روند چه پیامدهایی ایجاد خواهد شد؟

محمد قربانی: اگر قدرت خرید تقویت نشود، صنایع به تدریج با افت تولید مواجه می‌شوند و حتی ممکن است تعدیل نیرو اتفاق بیفتد. این موضوع تبعات اجتماعی خواهد داشت.

این یک زنجیره است که در آن عرضه و تقاضا مدام یکدیگر را تقویت یا تضعیف می‌کنند و اکنون ما در مرحله تضعیف قرار گرفته‌ایم که می‌تواند خطرناک باشد.

بن‌بستی برای واردات کالای اساسی و امنیت غذایی نداریم

سؤال: اکنون چه مسیرهایی برای واردات کسری کالاهای اساسی جایگزین شده‌اند؟

محمد قربانی: در حال حاضر بیشترین واردات از بندر امیرآباد انجام می‌شود و مسیرهای ریلی نیز فعال هستند. همچنین با چین و تا حدودی با پاکستان نیز همکاری‌هایی در حال انجام است.

اما باید توجه داشت که جایگزینی مسیرهای شمالی به جای مسیرهای جنوبی زمان‌بر است. کشتی‌های فعال در دریای خزر کوچک‌تر هستند و همچنین زیرساخت‌های بندری نیز نیازمند توسعه و به‌روزرسانی‌اند؛ با وجود همه موارد به طور قطع بن بستی نخواهیم داشت و امنیت غذایی کشور هرچند با هزینه بیشتر تامین می‌شود.

بخش خصوصی خود می تواند کسری هرکالایی را تامین کند

سؤال: به نظر می رسد که محدودیت های بخش خصوصی برداشته شود بازرگانان و تجار به راحتی می توانند هرنوع کسری کالا را تامین کنند و منفعت اقتصادی باعث می‌شود کالا از هر مسیری که شده به کشور وارد شود؟

محمد قربانی: تأکید من بر فعال شدن بخش خصوصی است. اتاق بازرگانی و فعالان اقتصادی باید بتوانند از هر مسیر ممکن کالاهای اساسی و نهاده‌ها را وارد کشور کنند.

باید محدودیت‌ها و مقررات زائد کاهش پیدا کند، مسائل ارزی تسهیل شود و فرایندها روان‌تر شوند.

البته این به معنای حذف نظارت نیست. نظارت بر کیفیت، سلامت و قیمت کالاها باید وجود داشته باشد، اما در شرایط فعلی باید انعطاف بیشتری در روندها ایجاد شود.

آرامش بازار نیازمند مدیریت فضای روانی است

سؤال: مطلع هستم که شما درباره لزوم مدیریت روانی بازار تاکید دارید لطفا در این باره هم توضیح دهید.

محمد قربانی: در شرایط فعلی باید از سخنرانی‌ها و اظهارنظرهای تحریک‌کننده پرهیز شود، زیرا این موارد می‌تواند برای بازار و بخش خصوصی مضر باشد.

هرچه فضای روانی بازار آرام‌تر باشد، نظام تأمین نیز روان‌تر عمل خواهد کرد.

امکان کاهش 30 درصدی قیمت مواد غذایی وجود دارد

سؤال: وضعیت بازار برنج و سایر کالاها را چگونه می‌بینید؟

محمد قربانی: درباره برنج نگرانی خاصی وجود ندارد و مسئله اصلی، نظارت بر زنجیره توزیع است.

من مدلی را پیشنهاد داده‌ام و معتقدم می‌توان ظرف کمتر از یک ماه حدود 30 درصد قیمت مواد غذایی را کاهش داد.

در این مدل، شرکت‌های بزرگ کالا را مستقیماً وارد چرخه توزیع می‌کنند و بخشی از مزایا نیز به روستاها و تولیدکنندگان بازمی‌گردد.

ممکن است در کوتاه‌مدت برخی واحدهای کوچک آسیب ببینند، اما از منظر اقتصادی این موضوع برای جلوگیری از خسارت‌های اجتماعی بزرگ‌تر قابل توجیه است.

انتهای پیام/