تهران و چالش مقاوم‌سازی پل‌ها؛ نیاز فوری به تأمین بودجه

به گزارش اکو ایران،مقاوم‌سازی پل‌های شهری به‌ویژه در کلان‌شهری مانند تهران، به دلیل قرارگیری این شهر بر روی گسل‌های فعال و احتمال وقوع زلزله‌های مخرب، از اهمیت بالایی برخوردار است. پل‌ها به‌عنوان شریان‌های حیاتی در شبکه حمل‌ونقل شهری، نقش بسزایی در اتصال مناطق مختلف ایفا می‌کنند و هرگونه آسیب به آن‌ها می‌تواند منجر به اختلالات جدی در تردد و افزایش خسارات جانی و مالی شود.

بر اساس مطالعات انجام‌شده، شهر تهران دارای ۷۵۳ پل و تقاطع غیرهمسطح است که از این تعداد، ۶۶ پل نیازمند مقاوم‌سازی و بهسازی عرشه و ستون‌ها هستند. از این میان، ۲۶ پل در سال‌های گذشته توسط معاونت فنی و عمرانی شهر تهران مقاوم‌سازی شده‌اند. 

در سال‌های اخیر، مقاوم‌سازی پل‌های تهران مورد توجه مدیریت شهری قرار گرفته به‌عنوان مثال، در سال ۱۴۰۲، مقاوم‌سازی و بهسازی لرزه‌ای پل‌های سواره‌رو در ۱۱ تقاطع غیرهمسطح به اتمام رسید که این امر نشان‌دهنده افزایش سرعت و توجه به این موضوع است. 

همچنین، در سال ۱۴۰۳، ۱۰ پروژه مقاوم‌سازی پل در دست اجرا قرار دارد.

در کنار این اقدامات، استفاده از روش‌های نوین مقاوم‌سازی مانند به‌کارگیری کامپوزیت‌های پلیمری تقویت‌شده با الیاف (FRP) مورد توجه قرار گرفته. این روش به دلیل وزن کم، مقاومت بالا و سهولت در نصب، به‌عنوان یکی از بهترین گزینه‌ها برای مقاوم‌سازی پل‌ها محسوب می‌شود و می‌تواند عملکرد لرزه‌ای و ظرفیت باربری پل‌ها را بهبود بخشد. 

*ایمن سازی 66 پل در دستور کار قرار گرفت

مقاوم‌سازی پل‌های تهران به‌عنوان بخشی از زیرساخت‌های حیاتی شهری، اهمیت بسیاری در کاهش خسارات جانی و مالی در هنگام وقوع زلزله یا سایر بحران‌ها دارد. علی نصیری، رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، در گفت‌وگویی با  مهر گفت که در شهر تهران، ۶۶ پل برای مقاوم‌سازی و ایمن‌سازی هدف‌گذاری شده است. این پل‌ها بخش‌های شریانی شهر را به هم متصل می‌کنند و بسته شدن آن‌ها در شرایط اضطراری می‌تواند خطرات زیادی به همراه داشته باشد.

وی افزود: اگر یکی از این پل‌ها در هنگام زلزله یا بحران‌های دیگر دچار آسیب شود، علاوه بر به خطر افتادن جان افراد، خسارت‌های مالی زیادی نیز به بار خواهد آمد. این پل‌ها از راه‌های مهم شهر هستند و بسته شدنشان می‌تواند ارتباط بین بخش‌های مختلف شهری را مختل کند.

نصیری با اشاره به روند مقاوم‌سازی پل‌ها بیان کرد: تا قبل از سال ۱۴۰۰، سالانه تنها یک پل مقاوم‌سازی می‌شد. اما در سال ۱۴۰۲، در یک تغییر چشمگیر، ۱۱ پل در طول یک سال مقاوم‌سازی شدند. در حال حاضر، در سال ۱۴۰۳، ۱۰ پروژه مقاوم‌سازی پل در دست اجرا است. در واقع، تنها در دو سال اخیر، ۲۱ پل در حال تعیین تکلیف و مقاوم‌سازی هستند که نشان از توجه ویژه به این موضوع دارد.

بر اساس مطالعات جامع انجام‌شده، مقاوم‌سازی زیرساخت‌های شهر تهران، از جمله پل‌ها، طی یک برنامه ۱۰ ساله نیازمند ۲.۱ میلیارد دلار بودجه است. این برنامه شامل مقاوم‌سازی شریان‌های حیاتی شهر مانند شبکه برق، آب، گاز، راه‌ها و پل‌ها است. هزینه اجرای این برنامه طی ۱۰ سال معادل ۲.۱ میلیارد دلار برآورد شده است که به معنای تخصیص ۲۱۰ میلیون دلار در سال خواهد بود. 

تأمین این بودجه تنها وظیفه دولت نیست و بخش‌های مختلف باید در آن مشارکت کنند. دولت باید بخشی از این هزینه را تأمین کند، شهرداری نیز باید در این زمینه سرمایه‌گذاری کند و علاوه بر این، بخش خصوصی باید از طریق اعطای وام مشارکت داشته باشد. همچنین، خود مردم نیز در مقاوم‌سازی خانه‌هایشان نقش دارند، چراکه بخشی از این طرح مربوط به نوسازی بافت‌های فرسوده است.

با توجه به اهمیت پل‌ها در شبکه حمل‌ونقل شهری و نقش آن‌ها در اتصال بخش‌های مختلف شهر، مقاوم‌سازی آن‌ها باید در اولویت برنامه‌های مدیریت بحران و توسعه شهری قرار گیرد. این اقدامات می‌تواند تأثیر بسزایی در کاهش خسارات ناشی از حوادث طبیعی و افزایش ایمنی شهروندان داشته باشد.