دغدغه‌های یک آهنگساز برای توسعه خلاقیت در موسیقی

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی جشنواره «موسیقی خلاق»، کیومرث توکلی، آهنگساز و مدرس پیانو گفت: تعریف‌کردنِ چیستی اثر خلاقانه دشوار است اما به نظر می‌رسد برای نزدیک‌شدن به تعریف این مفهوم بهتر است مفاهیمی مانند آشنایی‌زدایی، ساختارشکنی را که به‌عنوان پیش‌فرض‌هایی برای آفرینش اثر خلاقانه بدیهی شمرده می‌شوند، کنار بگذاریم تا به سمت جوهره اصلی آن حرکت کنیم.

وی ادامه داد: سرآغاز آفرینش هر اثر خلاقانه‌ای فعالیتی تجربی است؛ به این معنا که فرصتی به وجود آوریم که در ورای همۀ تجربه‌ها و قراردادهای قبلی، فضای تازه‌ای در هنر تجربه شود. درواقع باید گشوده باشیم؛ چراکه ممکن است هنرمند چیزی را برخلاف فضای ساختارمند موسیقی و حتی برخلاف تمام تاریخ آن تجربه کند.

توکلی بیان کرد: صرف تغییر دادن ساختاری، تجربه‌کردن چیز تازه‌ای را می‌توان حرکتی خلاقانه به حساب آورد. باوجود این، آفرینش یک جریان خلاق را چیزهای دیگری رقم می‌زند که نشان می‌دهند آیا این جریان (یا این اثر) توانسته است ساختارهای اصلی موسیقی را که در گذر زمان برجای مانده‌اند، به ساختارها و یا پارامترهای جدیدی تبدیل کند. حال پرداختن به این پرسش که «آیا این ساختارهای جدید امکان تداوم دارند یا خیر؟»، بر عهده مواجهه سایر جریان‌ها و ساختارهای همزمان و زمانه خلق اثر است که بحثی بسیار پردامنه و خارج از این فرصت است.

این آهنگساز و مدرس پیانو افزود: می‌توان به تجربه‌هایی که ساختاری را می‌شکنند و صدای تازه و ترکیب‌بندی جدیدی در دنیای صداها خلق می‌کنند، از دریچه امر خلاقانه نگاه کرد؛ ممکن است این شکستنِ ساختار، در رنگ‌آمیزی صوتی، هارمونی و یا هر بخش دیگری شکل بگیرد. هرچند باید یادآوری کرد که بعد از پیدایش تکنولوژی ضبط صدا در قرن بیستم، با دنیای دیگری مواجه شدیم. امروز نیز سرنوشت آینده موسیقی با انقلاب هوش مصنوعی مبهم به نظر می‌رسد.

وی ضمن اشاره به اینکه حمایت نهادهای دولتی و نیمه‌دولتی ازجمله شهرداری‌ها می‌تواند به بالندگی و تولید آثار هنری ماندگاری کمک کند، توضیح داد: اینکه شهرداری شاهین‌شهر متولی اصلی برگزاری جشنواره «موسیقی خلاق» است و در این جشنواره صرفا به موضوع خلاقیت توجه شده نه اینکه بخشی به‌عنوان «خلاق» به جشنواره‌ای افزوده شود، اقدام بسیار مثبت و شایان‌توجهی است.

توکلی افزود: حمایت این نهادها در برگزاری رویدادها و جشنواره‌های فرهنگی-هنری در تعالی و شکوفایی استعدادها کمک‌کننده است، اما اگر این نگاه حمایتی نسبت به مقوله آموزش به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین و مهم‌ترین بخش‌ها نیز وجود داشته باشد چه‌بسا در شکوفایی استعدادهای نوجوانان تأثیر می‌گذارد و اتفاقات ویژه‌ای را رقم خواهد زد؛ چراکه این تأثیرگذاری در گِرو بهبود و پیشرفت سیستم آموزشی است.