بازنشر دومین کتاب مفصل تاریخ موسیقی؛ «شناسایی موسیقی ایران» خواندنی شد

به گزارش خبرنگار مهر، کتاب «شناسایی موسیقی ایران» با تالیف عزیز شعبانی و ویراستاری علمی و ادبی شهاب منا طی روزهای گذشته در قالب بازنشر یک اثر تالیفی پژوهشی پیش روی مخاطبان قرار گرفت.

عزیز شعبانی نوازنده ویولن و پژوهشگر پیشکسوت موسیقی ایرانی درباره این کتاب نوشته است:

کتاب شناسایی موسیقی ایران، که در سه جلد انتشار می‌یابد، نتیجه کوشش و زحمات چندین‌ساله است. جلد اول آن‌ را که اکنون می‌خوانید جنبه تاریخی دارد و جلد دوم که به‌زودی انتشار خواهد یافت درباره کلیه سازهای ملی ایران و کشورهای همسایه نگاشته شده است. سرانجام جلد سوم درباره تئوری موسیقی ایران خواهد بود که کاملاً جنبه علمی دارد.

جلدهای اول و دوم، به‌علت سادگی جملات و جالب‌بودن سرگذشت موسیقی‌دانان قدیم (و عصر حاضر) و چگونگی سازها می‌تواند برای همه قابلِ‌فهم و مفید باشد ولی استفاده کامل از کتاب سوم مستلزم این است که خواننده آن با تئوری عمومی آشنایی داشته باشد.

در نوشتن این سه جلد از به‌کاربردن واژه‌های نامأنوس و جمله‌های مبهم خودداری و با زبانی نوشته شده که در بین مردم متداول است. ضمن اینکه عقیده محققان و مورخان، بدون دخل و تصرف و در صورت لزوم با ذکر مأخذ و منبع، در اختیار خوانندگان قرار داده می‌شود و کاملاً عاری از تعصب و احساس شخصی است. توضیح دیگر اینکه اشاره به سرگذشت عده‌ای از هنرمندان امروزی به‌مناسباتی بوده است و اگر از بعضی استادان محترم نام برده نشده، به دلیل این است که وضع کلی آنها با هدف این کتاب تطبیق نمی‌کرد.

شهاب منا ناشر و ویراستار این اثر نیز نوشته است:

مجلد اول مجموعه‌ سه جلدی شناسایی موسیقی ایران، «تاریخ موسیقی از کورش تا پهلوی»، پس از «سرگذشت موسیقی ایران»، نگاشته روح‌الله خالقی، دومین کتاب مفصلی است که درباره تاریخ موسیقی ایران منتشر شده و مطالب متمایز آن، به‌ویژه در کتب موسیقی‌شناسانه دهه پنجاه خورشیدی، مورد اقتباس قرار گرفته است.

فصل ششم کتاب، «آغاز موسیقی جدید علمی در ایران» که بیش از نیمی از حجم کتاب را دربر می‌گیرد حاوی مطالب و شرح‌حال‌هایی درباره موسیقی و موسیقی‌دانان معاصر ایران (به‌ویژه هنرمندان کلاسیک‌کار غربی) است که در دیگر کتب منتشرشده درباره تاریخ موسیقی ایران تاکنون به چشم نمی‌خورد.

همین فصل، یک زیرفصل مهم با عنوان «کتب و نشریات موسیقی در قرن حاضر» نیز دارد که مولف طی آن به معرفی ۶۲ کتاب و نشریه موسیقی پرداخته و حاوی عناوینی کمتر شناخته‌شده و اطلاعاتی مفید است و از حیث «کتاب‌شناسی موسیقی» نیز بر دیگر منابع منتشرشده فضل تقدم دارد.

«شناسایی موسیقی ایران» عنوان واحدی درسی در دانشگاه بود که نگارنده کتاب حاضر، آقای عزیز شعبانی، تدریس آن‌را برعهده داشته است. مؤلف برای تدریس این واحد مجموعه‌ای سه‌جلدی با همین عنوان به‌ترتیب درباره تاریخ موسیقی ایران، سازهای ملی و تئوری موسیقی ایرانی نگاشته و در سال ۱۳۵۱ در شیراز به چاپ رسانده است.

بنا بر بررسی اینجانب، جلد سوم این مجموعه بیشتر اقتباس از جلد دوم نظری به موسیقی، اثر روح‌الله خالقی است اما محتوای جلد اول و دوم مشتمل بر «تاریخ موسیقی از کورش تا پهلوی» و «سازهای ملی» در برخی کتب تاریخی منتشرشده در دهه پنجاه خورشیدی، مورد اقتباس قرار گرفته و در فهرست منابع آنها آمده است.

از میان سه جلد مجموعه شناسایی موسیقی ایران، جلد اول، تاریخ موسیقی از کورش تا پهلوی، شاخص‌تر از دو جلد دیگر محسوب می‌شود و پس از سرگذشت موسیقی ایران، نگاشته روح‌الله خالقی، دومین کتاب مفصّلی است که درباره تاریخ موسیقی ایران منتشر شده است.

هرچند محتوای فصولی از «تاریخ موسیقی از کورش تا پهلوی» اقتباس و تلخیص از مطالب سرگذشت موسیقی ایران است، اما فصل ششم آن با عنوان «آغاز موسیقی جدید علمی در ایران» که بیش از نیمی از حجم کتاب را در بر می‌گیرد حاوی مطالب و شرح‌حال‌هایی درباره موسیقی و موسیقی‌دانان معاصر ایران (به‌ویژه هنرمندان کلاسیک‌کار غربی) است که در دیگر کتب منتشرشده درباره تاریخ موسیقی ایران تاکنون به چشم نمی‌خورد.

در همین فصل، یک زیرفصل مهم با عنوان «کتب و نشریات موسیقی در عصر حاضر» نیز هست که مؤلف طی آن به معرفی ۶۲ کتاب و نشریه موسیقی پرداخته و حاوی عناوینی کمترشناخته‌شده و اطلاعاتی مفید است و از حیث «کتاب‌شناسی موسیقی» نیز بر دیگر منابع منتشرشده فضل تقدم دارد.