علم را نمی‌توان با گلوله خاموش کرد

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها: آنجا که آتش جنگ بر بام دانشگاه فرود می‌آید، دیگر سخن از یک حمله نظامی نیست؛ حمله به مراکز علمی ایران، حمله به کلاس درس، آزمایشگاه، کتاب و اندیشه است؛ حمله به آینده‌ای که با رنج، ایمان و تلاش نسل‌ها ساخته شده است.

دانشگاه و پژوهشگاه، پادگان نیستند؛ سنگر زندگی‌اند. آن‌کس که به علم حمله می‌کند، مرز نمی‌شناسد و آینده هیچ ملتی برایش اهمیت ندارد.

سکوت در برابر این هتک حرمت، سکوت در برابر نابودی تمدن است. وقتی جهان در برابر بمباران علم خاموش بماند، در حقیقت به خیانت علیه آینده بشر تن داده است و باید بارها تاکید کرد که چگونه می‌توان به جایی حمله کرد که در آن، تنها صدای ورق خوردن کتاب می‌آمد؟ چگونه می‌توان ماشه را به سمتِ «فردا» چکاند؟ دانشگاه، آن‌گونه که می‌گفتند، یک ساختمان نبود؛ حرمِ امنِ رویاهای مادری بود که با هزار امید، فرزندش را راهی کلاس درس کرد تا سلاحش «قلم» باشد و تقدیرش «روشنایی».از دانشگاه‌های آسیب دیده بوی سوختنِ آرزوهایی می‌آید که قرار بود آینده را خلق کنند.

امروز، قلم‌ها گریه می‌کنند اما ثبت می‌کنند تا تاریخ بداند علم را شاید بتوان زیر آوار دفن کرد، اما «اندیشه» هرگز نمی‌میرد. از دل همین خاکسترها، اندیشه‌هایی برخواهند خاست که با اشکی در چشم و اراده‌ای پولادین، بر ویرانه‌ها، بلندترین قله‌های دانش را فتح خواهند کرد.

حمله به مراکز علمی تلاشی برای توقف مسیر ایران قوی

احسان عظیمی راد، سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: حمله به مراکز علمی تلاشی برای متوقف کردن مسیر «ایران قوی» است.

سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی با اشاره به بیانات راهبردی رهبر شهید انقلاب در خصوص لزوم توسعه علم و فناوری، گفت: طی سال‌های اخیر، جهت‌گیری اصلی شعارهای سال بر محور توسعه دانش‌بنیان بوده است؛ چرا که اقتدار امروز جمهوری اسلامی در حوزه‌های مختلف، ثمره مستقیم توجه به تولید علم و فناوری است.

وی با تحلیل رویکرد نظام سلطه افزود: دشمن از پیشرفت‌های چشمگیر ایران که بدون وابستگی به قدرت‌های غربی حاصل شده، عصبانی است. هدف نهایی دشمن، بازگرداندن ایران به شرایط پیش از بهمن ۵۷ و تبدیل کشور به یک رژیم دست‌نشانده است.

عظیمی راد با اشاره به مواضع اخیر مقامات آمریکایی خاطرنشان کرد: اعترافات صریح ترامپ مبنی بر تمایل به تصاحب منابع نفتی ایران و تسلیم‌پذیری بی‌قید و شرط جمهوری اسلامی، نشان‌دهنده شکست راهبردی دشمن و استیصال آن‌ها در برابر ایستادگی ملت ایران است.

سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه پیشرفت‌های دفاعی، موشکی، هسته‌ای، نانو و زیست‌فناوری ایران مدیون همکاری دانشمندان، نخبگان و مراکز علمی با صنایع دفاعی است، تصریح کرد: دشمن به‌خوبی دریافته است که عامل اصلی این جهش‌های علمی، «محیط‌های آموزشی و پژوهشی» ماست. از همین رو، حملات اخیر به مدارس، خوابگاه‌های دانشجویی، ساختمان‌های آموزشی و پژوهشگاه‌ها، نه یک اقدام اتفاقی، بلکه یک راهبرد هدفمند برای تخریب زیرساخت‌های کلیدی و جلوگیری از تربیت آینده‌سازان این مملکت است.

وی تهدیدات اخیر مبنی بر بازگرداندن ایران به عصر حجر را نشان‌دهنده درماندگی و فقدان برنامه مشخص دشمن دانست و گفت: وقتی دشمن در میدان‌های اصلی نبرد به بن‌بست می‌رسد و شکستی مفتضحانه را تجربه می‌کند، برای التیام زخم‌های خود به زدن زیرساخت‌های حیاتی کشور روی می‌آورد.

عظیمی راد با تأکید بر اینکه مسیر رشد و تعالی کشور با قدرت ادامه خواهد یافت، خاطرنشان کرد: برخلاف تصور دشمن، این حملات نمی‌تواند خللی در عزم ملی برای پیشرفت ایجاد کند و محیط‌های آموزشی و پژوهشی ما با پویایی و انگیزه مضاعف، مسیر دستیابی به قله‌های علمی و تداوم «ایرانِ قوی» را با صلابت طی خواهند کرد.

حمله به مراکز علمی ایران مصداق جنایت جنگی است

زینب اصغریان، استاد دانشگاه و کارشناس حوزه بین‌الملل در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به حملات دشمن در جنگ رمضان به مراکز علمی و آموزشی ایران اظهار کرد: هدف‌گیری سیستماتیک زیرساخت‌های تولید دانش، نه یک اقدام نظامی معمول، بلکه مصداق آشکار جنایت جنگی و تهدیدی علیه امنیت علمی و بهداشتی جهان است.

استاد دانشگاه و کارشناس حوزه بین‌الملل با اشاره به حملات هدفمند به برخی مراکز علمی و آموزشی ایران در جنگ رمضان بیان کرد: از منظر مطالعات منازعات و امنیت بین‌الملل، حملات هدفمند رژیم صهیونیستی و ایالات متحده به تأسیسات علمی و آموزشی ایران الگویی نادر و هنجارشکن در جنگ‌های معاصر به شمار می‌رود.

وی افزود: آنچه این حملات را از سایر اقدامات نظامی متمایز می‌کند، ماهیت سیستماتیک و برنامه‌ریزی‌شده هدف‌گیری زیرساخت‌های تولید دانش است؛ زیرساخت‌هایی که نقش اساسی در توسعه علمی، تربیت نیروی انسانی متخصص و پیشبرد فناوری دارند.

اصغریان با اشاره به جایگاه بین‌المللی برخی از این مراکز گفت: انستیتو پاستور صرفاً یک مرکز تحقیقاتی محلی نیست، بلکه بخشی از شبکه جهانی سلامت و علم به شمار می‌آید. حمله به چنین نهادی می‌تواند کارکردهای فراملی آن را مختل کرده و حتی امنیت بهداشتی فراتر از مرزها را تحت تأثیر قرار دهد.

استاد دانشگاه و کارشناس حوزه بین‌الملل ادامه داد: تخریب یا هدف قرار دادن مراکزی همچون دانشگاه شهید بهشتی و مرکز تحقیقات لیزر، دانشگاه علم و صنعت و دانشگاه امام حسین علیه‌السلام نیز به معنای حذف بخشی از زنجیره تربیت نیروی انسانی متخصص و توقف پروژه‌های راهبردی فناورانه است. در ادبیات مطالعات خشونت، چنین رویکردی در چارچوب مفهوم «هدف‌گیری غیرنظامیان با انگیزه تضعیف سرمایه انسانی» طبقه‌بندی می‌شود.

وی تصریح کرد: بر اساس ماده ۸ اساسنامه رم، هدف قرار دادن عمدی تأسیسات علمی و آموزشی فراتر از یک اقدام نظامی تلقی شده و می‌تواند مصداق جنایت جنگی باشد؛ زیرا در واقع تلاشی برای حذف نظام‌مند ظرفیت یک جامعه در تولید و اشاعه دانش محسوب می‌شود.

اصغریان با تأکید بر مسئولیت نهادهای بین‌المللی خاطرنشان کرد: جامعه بین‌المللی و به‌ویژه شورای امنیت سازمان ملل باید بر اساس ماده ۳۹ فصل هفتم منشور سازمان ملل، این اقدامات را به عنوان تهدیدی علیه صلح جهانی شناسایی کنند و مطابق مواد ۴۱ و ۴۲ این فصل، با اتخاذ اقدامات الزام‌آور از جمله تحریم‌ها یا سایر سازوکارهای قانونی، متجاوزان را وادار به توقف چنین اقدامات مخربی کنند.

استاد دانشگاه و کارشناس حوزه بین‌الملل تأکید کرد: سکوت در برابر هتک حرمت علم نه تنها همدستی با جنایتکاران جنگی است، بلکه خیانت به آینده همه ملت‌ها به شمار می‌رود. علم میراث مشترک بشریت است و حمله به آن در حقیقت حمله به تمدن انسانی محسوب می‌شود.

وی گفت: حملات هدفمند و سیستماتیک رژیم صهیونیستی، ایالات متحده و کشورهای هم‌پیمان به مراکز علمی و آموزشی ایران، مصداق آشکار نقض ابتدایی‌ترین هنجارهای حقوق بین‌الملل بوده و باید به شدیدترین شکل ممکن محکوم شود.

تعرض به مراکز علمی، تعرض به انسانیت است

محمود سعیدی رضوانی، عضو هیئت علمی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد در گفتگو با خبرنگار مهر حملات و تعرضات دشمن در جنگ رمضان به مراکز علمی و آموزشی را نوعی «هتک حرمت انسان و اندیشه بشری» دانست و اظهار کرد: نابودی علم و دانش، نابودی وجه تمایز انسان از حیوان است.

عضو هیئت علمی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد در ادامه از منظرهای مختلف فلسفی، انسانی و توسعه‌ای به تحلیل این پدیده پرداخت.

وی درباره تعرض به مراکز علمی و آموزشی اظهار کرد: مسئله هتک حرمت، تعرض و بمباران مراکز علمی از چند منظر قابل بحث است. از یک منظر عمومی، این رفتار نشان‌دهنده استیصال و درماندگی مهاجمان است؛ کسانی که چون انسان غرق‌شده‌ای در دسترس چیزی برای نجات ندارند، به هر دستاویزی چنگ می‌زنند.

سعیدی رضوانی افزود: کسی که به در و دیوار می‌زند و همه جا را بمباران می‌کند، دیگر برایش تفاوتی ندارد که هدف، مدرسه، دانشگاه، بیمارستان یا خانه مردم باشد؛ این نشانه ضعف و شکست اوست.

عضو هیئت علمی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد این رفتار را نشانه‌ای از شکست آمریکا و اسرائیل دانست و تصریح کرد:حمله به مراکز علمی نشانه‌ای آشکار از ناتوانی در برابر قدرت دانشی ملت‌هاست.

وی در ادامه از منظر علمی، ماهیت علم و دانش را مشترک میان بشریت دانست و تأکید کرد: علم، زبان مشترک انسان‌هاست. هیچ زبانی در جهان به اندازه علم جهانی نیست، زیرا اگر یافته‌ای علمی باشد و بر پایه شواهد، عقل و روش علمی بنا شده باشد، همه انسان‌ها آن را می‌پذیرند.

به گفته سعیدی رضوانی، مراکز علمی و پژوهشی محل اتصال بشریت‌اند، زیرا یافته‌های علمی متعلق به یک کشور خاص نیست بلکه بخشی از میراث انسانی‌اند.

عضو هیئت علمی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد افزود: مثلاً اگر فرمولی برای درمان سرطان کشف شود، این کشف متعلق به کل بشریت است نه یک ملت یا کشور.

وی علم را تجلی شناختِ قانون‌های الهی دانست و گفت: یافته‌های علمی در واقع کشف قوانین الهی هستند؛ هر دانشمند، کاشفی از حقایق الهی در جهان طبیعت است. از این رو تعرض به مراکز علمی، تعرض به ذات انسانیت و به آن چیزی است که انسان را از حیوان متمایز می‌کند.

سعیدی رضوانی بمباران مدارس و دانشگاه‌ها، تعرض به دسترنج بشری است و افزود: کسی که مراکز علمی را نابود می‌کند، در واقع تفاوت انسان و حیوان را از میان می‌برد؛ زیرا وجه تمایز انسان با حیوان، همان دستاوردهای علمی و فکری است.

عضو هیئت علمی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد گفت: اگر کسی به مراکز علم و پژوهش بی‌احترامی کند، خود علم او را رسوا خواهد کرد، زیرا نابودی علم ممکن نیست؛ اندیشه دانشمندان و پژوهشگران در ذهن‌ها باقی می‌ماند.

وی به تجربه کشورهای منطقه همچون سوریه اشاره کرد و گفت: دشمنان با ترور دانشمندان و از بین بردن بعضی مراکز علمی در برخی کشورها، موفق شدند ضربه‌هایی بزنند، اما در ایران علم درونی و ریشه‌دار است، از دل جامعه می‌جوشد و با بمباران خاموش نمی‌شود.

سعیدی رضوانی پیشرفت علمی ایران را درون‌زا دانست و افزود: پیشرفت ما از درون جامعه و با اتکا به توان و ایمان مردم شکل گرفته است، نه با وابستگی بیرونی. به همین خاطر نابودی زیرساخت‌ها نمی‌تواند آن را از بین ببرد. زایش‌های علمی و فکری در میان اساتید و دانشجویان ادامه خواهند داشت و دشمنان رسواتر خواهند شد.

عضو هیئت علمی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد خاطرنشان کرد: تفکر و دانش در ایران نه تنها زنده مانده بلکه با هر حمله و تهدید، پویاتر می‌شود. علم را نمی‌توان با گلوله خاموش کرد؛ اندیشه انسان‌ها جاودانه است.