جداسازی میعانات از گاز طبیعی در پالایشگاه‌ها با محصول ایران‌ساخت

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، محمد دانشمندی، سرپرست تیم توربو اکسپندر شرکت کاوش صنعت توس، با اشاره به سابقه فعالیت این شرکت اظهار کرد: این مجموعه طی دو دهه گذشته در حوزه طراحی و ساخت تجهیزات های‌اسپید، به‌ویژه کمپرسورهای دوربالای هوای ابزار دقیق فعالیت داشته و در پاسخ به نیاز صنعت داخلی، وارد حوزه طراحی و ساخت توربو اکسپندرها شده است.

وی افزود: نخستین سفارش این پروژه پنج سال پیش ثبت شد و اکنون محصول نهایی رونمایی شده است. یکی از کاربردهای اصلی این تجهیز، جداسازی میعانات از گاز طبیعی در پالایشگاه‌ها، به‌ویژه در واحدهای جداسازی اتان است.

دانشمندی با تشریح عملکرد این تجهیز گفت: توربو اکسپندر با استفاده از فرآیند کاهش دما، شرایط لازم برای میعان‌سازی متان و اتان را فراهم می‌کند. این پروژه با ظرفیت ۳.۵ مگاوات اجرا شده و برای نخستین بار در کشور از فناوری یاتاقان مغناطیسی در آن استفاده شده است؛ فناوری پیشرفته‌ای که در زمره فناوری‌های روز دنیا و مرز دانش قرار دارد.

به گفته وی، توربو اکسپندرهای مغناطیسی از حساس‌ترین تجهیزات صنعت نفت و گاز محسوب می‌شوند و در سال‌های گذشته، پالایشگاه‌های کشور به دلیل تحریم‌ها در تأمین قطعات یدکی و خدمات پس از راه‌اندازی این تجهیزات با مشکلات جدی مواجه بودند.

سرپرست تیم توربو اکسپندر شرکت کاوش صنعت توس ادامه داد: با بومی‌سازی این فناوری، وابستگی صنعت گاز کشور به شرکت‌های خارجی کاهش یافته و امکان تأمین داخلی قطعات و خدمات فراهم شده است. این پروژه با حمایت معاونت علمی ریاست‌جمهوری و همکاری پارس جنوبی اجرایی شد و توانست بخشی از محدودیت‌های ناشی از تحریم را برطرف کند.

وی با اشاره به دستاوردهای اقتصادی این پروژه گفت: اجرای این طرح چهار سال زمان برده و علاوه بر جلوگیری از خروج ارز، بین چهار تا شش میلیون یورو صرفه‌جویی ارزی به همراه داشته است.

دانشمندی تأکید کرد: تجهیز ساخته‌شده پیش از این به‌طور کامل وارداتی بود و نمونه داخلی نداشت. شرکت‌های آمریکایی، آلمانی و فرانسوی از بازیگران اصلی این حوزه بودند، اما اکنون ایران می‌تواند به‌عنوان چهارمین کشور جهان، توانایی تولید توربو اکسپندر با فناوری یاتاقان مغناطیسی را اعلام کند.

وی درباره مشخصات فنی این محصول توضیح داد: توربو اکسپندر بومی‌سازی‌شده در یونیت ۱۰۵ پالایشگاه مورد استفاده قرار گرفته و دارای ظرفیت ۳.۵ مگاوات و سرعت چرخش ۱۲ هزار دور در دقیقه است. در این فرآیند، فشار گاز در بخش اکسپندر از ۶۰ بار به ۳۰ بار کاهش یافته و دما به بازه منفی ۶۰ تا منفی ۷۰ درجه سانتی‌گراد می‌رسد که شرایط مناسبی برای جداسازی متان فراهم می‌کند. در بخش کمپرسور نیز با دبی ۴۰۰ تن در ساعت، فشار از ۲۷ بار به ۳۲ بار افزایش پیدا می‌کند.

دانشمندی یکی از مهم‌ترین مزایای این تجهیز را بازیافت توان ناشی از افت فشار عنوان کرد و گفت: این ویژگی باعث می‌شود توان تولیدشده به‌صورت بهینه در بخش دیگر سیستم استفاده شود و نیازی به نصب کمپرسور مستقل ۳.۵ مگاواتی نباشد؛ در نتیجه دو تجهیز در قالب یک سامانه مجتمع شده‌اند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: استفاده از فناوری یاتاقان مغناطیسی موجب شده این تجهیز پس از راه‌اندازی، نیاز بسیار اندکی به تعمیرات اساسی، سرویس‌های دوره‌ای و برنامه‌های نگهداری داشته باشد.