ضرورت مواجهه علمی و نقادانه با بومی سازی علوم انسانی

به گزارش خبرگزاری مهر، پیش‌نشست علمی همایش «ما و غرب» با تمرکز بر موضوع «شرق‌شناسی و مستشرقان با تأکید بر دیدگاه‌های حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای» صبح امروز سه شنبه ۷ مرداد ۱۴۰۴ در سالن دفاع دانشکده تمدن و مطالعات جهان دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امام شهرری برگزار شد.

این برنامه علمی با حضور جمعی از اندیشمندان، استادان دانشگاه، پژوهشگران حوزه تمدن اسلامی و دانشجویان علاقه‌مند، فضایی آکادمیک و فکری را رقم زد.

جمشید جلالی شیجانی دبیر پیش‌نشست علمی همایش «ما و غرب» با ارائه موضوع «آرای مقام معظم رهبری درباره شرق‌شناسی و مستشرقان»، رویکرد انتقادی و هشداری معظم‌له نسبت به استشراق را تبیین کرد و آن را ابزاری برای استعمار فرهنگی دانست.

وی به تشریح راهبردهای سلطه فرهنگی غرب و لزوم خودشناسی تمدنی شرق پرداخت و با تأکید بر ضرورت بومی‌سازی علوم انسانی، هشدار داد که برداشت‌های تحریف‌شده مستشرقان درباره قرآن کریم و شخصیت پیامبر اسلام (ص) می‌تواند منجر به انحراف شناختی شود.

پروانه زیویار رئیس دانشکده تمدن و مطالعات جهان واحد یادگار امام در این نشست با اشاره به تبیین‌های مقام معظم رهبری در باب شیوه‌های سلطه‌طلبانه غرب بر جوامع اسلامی بر اهمیت برگزاری این‌گونه نشست‌ها در تبیین و بازخوانی نقادانه نگاه‌های غرب‌محور نسبت به اسلام و تمدن شرق و نقش آن در ارتقای سطح شناختی نسل جوان تأکید کرد.

مهدی انصاری پژوهشگر هم با ارائه تعریفی جامع از شرق‌شناسی و مرور تاریخی بر آن، رویکردهای گوناگون نظری در این حوزه را بررسی و با ذکر نمونه‌هایی از مستشرقان مطرح ازجمله برنارد لوئیس بر نقش فرقه‌های دینی در نفوذ غرب به جوامع شرقی تأکید کرد و نگاه برخی مستشرقان را مغرضانه و جهت‌دار دانست.

مسعود ذوالقدری دیگر پژوهشگر نیز با تمرکز بر اندیشه‌های ول‌تر، مستشرق قرن هجدهم به تحلیل دیدگاه‌های انتقادی وی نسبت به اسلام و پیامبر اسلام (ص) پرداخت و با بررسی بستر تاریخی و فکری غرب در قرن هجدهم به تأثیر نگاه‌های فلسفی و روشنگرانه غرب در شکل‌گیری گفتمان‌های انتقادی نسبت به شرق اشاره کرد.

جلالی شیجانی به عنوان دبیر نشست در پایان با بازخوانی محورهای اصلی نشست بر ضرورت مواجهه علمی، بومی و نقادانه با جریان شرق‌شناسی تأکید کرد.

این نشست گامی مؤثر در جهت تبیین مواضع فکری و تمدنی جمهوری اسلامی ایران در برابر گفتمان غربی و بسترساز تعامل نقادانه با ادبیات شرق‌شناسی تلقی می‌شود.