شوک جنگ و پیش‌بینی افزایش قیمت جهانی محصولات دیجیتال

به گزارش خبرنگار مهر؛ بازار جهانی فناوری در آستانه یک شوک قیمتی جدید قرار گرفته است؛ شوکی که برخلاف جهش‌های قبلی، نه از تقاضای مصرف‌کننده، بلکه از قلب زنجیره تأمین نشأت می‌گیرد. بر اساس گزارش اخیر فاکس نیوز، در پی جنگ اخیر میان ایران و نیروهای متجاوز آمریکایی، اختلال در تولید «بردهای مدار چاپی» یا «PCB» به‌عنوان یکی از حیاتی‌ترین اجزای صنعت الکترونیک، به افزایش قابل‌توجه هزینه‌ها در سراسر این صنعت منجر شده و نشانه‌های آن به‌تدریج در بازار مصرفی محصولات الکترونیک نیز نمایان خواهد شد.

بر اساس داده‌های منتشرشده توسط گلدمن ساکس، قیمت بردهای مدار چاپی تنها در ماه آوریل تا ۴۰ درصد افزایش یافته است. این در حالی است که هزینه «فویل مسی» به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین مؤلفه‌های تولید بردهای مدار چاپی نیز از ابتدای سال جاری میلادی تا ۳۰ درصد رشد داشته است. چنین افزایشی در هزینه مواد اولیه، به‌طور مستقیم قیمت تمام‌شده طیف گسترده‌ای از محصولات از گوشی‌های هوشمند و لپ‌تاپ‌ها گرفته تا خودروها و سرورهای هوش مصنوعی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

ریشه این اختلال به حمله اوایل آوریل ایران به مجتمع پتروشیمی الجبیل عربستان سعودی بازمی‌گردد؛ مجتمعی که یکی از مراکز کلیدی تولید رزین‌های مورد استفاده در بردهای مدار چاپی محسوب می‌شود. توقف تولید این ماده حیاتی، به‌همراه اختلال در مسیرهای حمل‌ونقل در خلیج فارس، زنجیره تأمین جهانی را با محدودیت جدی مواجه کرده است. در نتیجه، زمان تأمین برخی مواد شیمیایی از حدود ۳ هفته به ۱۵ هفته افزایش یافته و همین امر فشار قابل‌توجهی بر تولیدکنندگان وارد کرده است.

این فشار تنها به بردهای مدار چاپی محدود نیست. به گفته بن باجارین، مدیر عامل شرکت «Creative Strategies»، هزینه حافظه، ذخیره‌سازی و ویفرهای نیمه‌هادی نیز در حال افزایش است و در مجموع، هزینه قطعات برای تولیدکنندگان محصولات الکترونیکی به شکل چشمگیری بالا رفته است. از همین روی، شرکت‌ها در حال حاضر تلاش می‌کنند با مذاکره و تنظیم مجدد قراردادها یا کاهش بخشی از هزینه‌ها، از انتقال فوری این افزایش هزینه به مصرف‌کننده جلوگیری کنند، اما کارشناسان معتقدند که این وضعیت پایدار نخواهد بود.

تحلیلگران معتقدند اثر این افزایش قیمت با تأخیر زمانی اندکی به بازار مصرف منتقل می‌شود. گالن زنگ، تحلیلگر زنجیره تأمین نیمه‌هادی در شرکت «IDC»، تأکید می‌کند که مصرف‌کنندگان در فروشگاه‌هایی مانند «Best Buy» و آمازون افزایش قیمت را فوراً احساس نخواهند کرد، اما این تغییر طی ماه‌های آینده آشکار می‌شود. دن آیوز از شرکت «Wedbush Securities» نیز پیش‌بینی می‌کند که در بازه تابستان و پاییز، افزایش قیمت‌ها به شکل ملموس‌تری دیده خواهد شد؛ دوره‌ای که با فصل بازگشایی مدارس و آغاز خریدهای پایان سال هم‌زمان است.

نکته مهم‌تر آن است که برخی تحلیلگران این روند را موقتی نمی‌دانند. به باور کارشناسان شرکت «IDC»، افزایش تقاضا برای زیرساخت‌های هوش مصنوعی، یک «چرخه صعودی ساختاری چندساله» ایجاد کرده که سطح پایه هزینه‌ها را در صنعت الکترونیک بالا می‌برد و این موضوع به رقابت مستقیم میان تولیدکنندگان تجهیزات مصرفی و شرکت‌های فعال در حوزه محاسبات پیشرفته بر سر منابع محدود منجر شده است.

پیامد این وضعیت، علاوه بر افزایش قیمت، می‌تواند به کاهش موجودی کالا نیز منجر شود. با هدایت منابع به سمت پروژه‌های هوش مصنوعی و پردازش‌های سنگین، تولیدکنندگان محصولات مصرفی با کمبود قطعات مواجه می‌شوند. در نتیجه، احتمال بروز تأخیر در عرضه یا حتی ناموجود شدن برخی محصولات در ماه‌های آینده افزایش می‌یابد.

در مجموع، آن چه امروز در عمق زنجیره تأمین جهانی در حال وقوع است، به‌زودی در ویترین فروشگاه‌ها نمایان خواهد شد. در شرایطی که تقاضا برای فناوری همچنان در حال رشد است، چشم‌انداز کوتاه‌مدت این بازار، بیش از هر زمان دیگری با عدم قطعیت و فشارهای ساختاری مواجه به نظر می‌رسد.