اینترنت کی به حالت قبل برمی‌گردد؛ علت اختلال در پیام‌رسان‌های بومی

به گزارش خبرنگار مهر، احسان چیت ساز معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال در نشست خبری که امروز شنبه 19 اردیبهشت ماه در وزارت ارتباطات برگزار شد، در پاسخ به سوالی درباره نقش رگولاتوری در اجرای طرح‌های مرتبط با فضای مجازی و اینکه آیا واقعا اینترنت به حالت سابق بازمی گردد؟ اظهار کرد: امیدوارم شرایط به سمتی پیش برود که این موضوع محقق شود؛ من هم مانند شما چنین امیدی دارم.

چیت ساز در پاسخ به این پرسش که آیا بدون بازوی اجرایی و رگولاتوری امکان پیشبرد این طرح‌ها وجود داشته است، توضیح داد: تصمیم مربوط به قطع اینترنت در دی‌ماه، یک تصمیم امنیتی بود و رگولاتوری در آن نقشی نداشت. در شرایط بحران نیز موضوع حفظ اتصال کسب‌وکارها و مدیریت اینترنت، توسط نهادهای مسئول و ذی‌ربط تصمیم‌گیری می‌شود و سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی در این حوزه نقشی در تنظیم‌گری نداشته است.

وی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی مصوبه‌ای درباره «اینترنت پرو» داشته است یا خیر، تاکید کرد: در این زمینه هیچ‌گونه مصوبه‌ای در سازمان تنظیم مقررات وجود نداشته و وزارت ارتباطات نیز در اجرای آن، نقشی در تنظیم‌گری ایفا نکرده است.

وی در ادامه اعلام کرد که تاب‌آوری خدمات ارتباطی کشور در جنگ ۴۰ روزه نسبت به دی ماه از ثبات بیشتری برخوردار بوده است.

نیاز به ۷۰۰ همت منابع مالی برای تکمیل شبکه ملی اطلاعات

معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال در پاسخ به سوال دیگر درباره میزان پیشرفت شبکه ملی ملی اطلاعات گفت: برای تحقق کامل شبکه ملی اطلاعات، حدود ۷۰۰ همت منابع مالی نیاز است؛ این در حالی است که مجموع منابع وزارت ارتباطات در سال گذشته حدود ۲۰ همت بوده که بخش‌های مختلفی از جمله پروژه‌های فضایی را نیز شامل می‌شود. بنابراین میان منابع موجود و نیاز واقعی، فاصله قابل توجهی وجود دارد.

وی درباره مشکلات برخی پیام‌رسان‌های داخلی و محدودیت در پذیرش کاربران جدید نیز تصریح کرد: پیام‌رسان‌ها کسب‌وکارهای بخش خصوصی هستند و وزارت ارتباطات همانند سایر کسب‌وکارها، نقش تسهیل‌گری برای ارائه خدمات بهتر به مردم را ایفا می‌کند. اما توسعه الگوریتم‌های فشرده‌سازی، اصلاح معماری ابری و ارتقای زیرساخت‌های فنی، وظیفه خود آن کسب‌وکارهاست و در سطح بنگاه باید پیگیری و اجرا شود.

پاسخ معاون وزیر ارتباطات به اختلال در عملکرد پیام‌رسان‌ها

چیت‌ساز با اشاره به انتقادها درباره اختلال در عملکرد پیام‌رسان‌ها افزود: اختلالاتی که در لایه پیام‌رسانی ایجاد می‌شود، لزوماً ارتباطی با عملکرد شبکه ارتباطی کشور ندارد. برای مثال، توسعه سرویس‌های ابری یا تغییر معماری فنی یک پیام‌رسان، مسئله‌ای است که باید در داخل همان کسب‌وکار اصلاح شود و ارتباطی به برقرار بودن یا نبودن شبکه ارتباطی ندارد.

وی با اشاره به چالش‌های تکمیل شبکه ملی اطلاعات تاکید کرد: کمبود منابع تنها یکی از مسائل است. در برخی حوزه‌ها امکان توسعه داخلی وجود دارد، اما در برخی دیگر تا زمانی که بازار کافی و کامل شکل نگیرد، امکان تحقق کامل پروژه‌ها وجود نخواهد داشت. همچنین نمی‌توان مدل‌های خارجی را بدون در نظر گرفتن اقتضائات داخلی، عیناً کپی و اجرا کرد؛ چنین تصوری اساساً نادرست است.

در ادامه این نشست یکی از خبرنگاران با اشاره به قطعی‌های مکرر اینترنت در سال جاری، خطاب به احسان چیت‌ساز گفت: «شما از افزایش تاب‌آوری کسب‌وکارها نسبت به قطعی اینترنت در دی‌ماه و همچنین در جریان جنگ ۱۲ روزه صحبت می‌کنید؛ در حالی که در سال ۱۴۰۴ تاکنون سه بار قطعی اینترنت را تجربه کرده‌ایم. از سوی دیگر، از رشد استفاده از پلتفرم‌های داخلی سخن گفته می‌شود، اما واقعیت این است که بسیاری از کاربران در این مدت حتی دسترسی مناسبی به اینترنت نداشتند. در چنین شرایطی چطور می‌توان از کیفیت پیام‌رسان‌های داخلی سخن گفت؟»

چیت‌ساز در پاسخ، با تفکیک میان «تاب‌آوری خدمات ارتباطی» و «کیفیت سرویس‌های داخلی» تاکید کرد: من چنین ادعایی درباره کیفیت پیام‌رسان‌های داخلی مطرح نکردم. آنچه گفته شد، مربوط به تاب‌آوری خدمات ارتباطی کشور بود که موضوعی کاملاً متفاوت از کیفیت سرویس‌های داخلی است. در دوره قطعی اینترنت، تعداد کاربران برخی پیام‌رسان‌ها تا دو و نیم برابر افزایش یافت، اما این افزایش به هیچ عنوان به معنای ارتقای کیفیت نیست. قطعاً این پلتفرم‌ها باید زیرساخت‌های خود را تقویت کنند، الگوریتم‌های فشرده‌سازی را بهبود دهند و معماری فنی خود را ارتقا دهند تا بتوانند خدمات بهتری ارائه کنند.

این مقام وزارت ارتباطات در پاسخ به انتقاد خبرنگار مبنی بر تخصیص بودجه‌های قابل توجه به پلتفرم‌های داخلی طی سال‌های گذشته و تداوم ضعف خدمات آن‌ها، گفت: بحث من اساساً درباره کیفیت پیام‌رسان‌ها نبود، بلکه درباره عملکرد شبکه ارتباطی کشور در شرایط بحرانی صحبت کردم.

چیت‌ساز با اشاره به شرایط جنگی و آسیب‌های وارد شده به زیرساخت‌های ارتباطی کشور اظهار کرد: در جریان جنگ و زیر حملات موشکی، بیش از ۵۰۰ سایت ارتباطی آسیب دید، اما همکاران ما با حضور میدانی و در شرایط پرخطر، اقدام به جابه‌جایی تجهیزات و بازگرداندن ارتباطات کردند. در اوج بحران، کارکنان شرکت ملی پست نیز خدمات‌رسانی را متوقف نکردند و مرسولات را حتی در صورت جابه‌جایی افراد، به محل جدید تحویل می‌دادند. همچنین در مناطقی که به دلیل جابه‌جایی جمعیت، شبکه به مرز اشباع رسید، آنتن‌های سیار مستقر شد تا پایداری ارتباط حفظ شود.

معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال همچنین به چالش‌های ارتباطی در جزایر کشور اشاره کرد و گفت: در مقاطعی که ارتباطات ثابت برخی جزایر دچار اختلال شد، با روش‌های جایگزین تلاش کردیم ارتباطات را در همان شرایط بحرانی حفظ کنیم.

وی با تاکید بر لزوم ارتقای کیفیت خدمات ارتباطی تصریح کرد: رسیدن به کیفیت بهتر نیازمند تلاش مضاعف، منابع بیشتر و همگرایی بالاتر میان بخش‌های مختلف است و در این موضوع تردیدی وجود ندارد.

در ادامه خبرنگاری پرسید: «در حالی که رئیس‌جمهور طی دو سال گذشته بارها بر مخالفت با قطع اینترنت تاکید کرده و سخنگوی دولت و دیگر مسئولان نیز همین موضع را داشته‌اند، اما در عمل تغییری مشاهده نمی‌شود. آیا باید منتظر باشیم اینترنت از یک حق عمومی به یک امتیاز ویژه تبدیل شود؟ همچنین با وجود وعده برقراری سریع ارتباطات، اکنون وارد هفتاد و یکمین روز محدودیت اینترنت شده‌ایم. این بازگشت سریع دقیقاً چه زمانی محقق خواهد شد؟

اینترنت چه زمانی به حالت سابق بازمی گردد؟

چیت‌ساز در پاسخ گفت: تعیین سطح امنیتی کشور در حوزه اختیارات وزارت ارتباطات نیست. وظیفه ما فراهم‌سازی زیرساخت‌های ارتباطی است و این زیرساخت‌ها در حال حاضر، از جمله در بخش ارتباطات بین‌الملل، برقرار است. به محض آنکه در سطوح امنیتی کشور تصمیم‌گیری لازم انجام شود، وضعیت اینترنت نیز به شرایط عادی بازخواهد گشت.

مخالفت دولت با هرگونه تبعیض در دسترسی به اینترنت

او با تاکید بر مخالفت دولت با هرگونه تبعیض در دسترسی به اینترنت اظهار کرد: ما با هر نوع بازتولید نابرابری و هرگونه دسته‌بندی مردم در دسترسی به خدمات ارتباطی مخالفیم. نه فقط در وزارت ارتباطات، بلکه در سطح دولت نیز اصل بر مخالفت با هرگونه دسترسی متفاوت و تبعیض‌آمیز است.