شبکه ملی اطلاعات در مسیر توسعه؛ از تولید سوئیچ تا ‌سامانه کمک مردمی

مسعود همدانلو دبیر ستاد اقتصاد دیجیتال، اتصال‌پذیری و ارتباطات معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، در گفتگو با خبرنگار مهر درباره جدیدترین برنامه های این ستاد و مجموعه دانش بنیان ها برای توسعه شبکه ملی اطلاعات توضیح داد و گفت: شبکه ملی اطلاعات موضوعی انتزاعی و جدا از آنچه امروز در شبکه کشور دیده می‌شود نیست، بلکه مجموعه‌ای از خدمات و زیرساخت‌هایی است که بخش‌های مختلف ارتباطی کشور را در بر می‌گیرد.

او افزود: اینترنت یکی از سرویس‌های شبکه ملی اطلاعات است، همان‌طور که شبکه بانکی نیز یکی دیگر از سرویس‌های این شبکه محسوب می‌شود. تجهیزات مورد استفاده در حوزه ارتباطات نیز بخشی از زیرساخت شبکه ملی اطلاعات به شمار می‌روند. همچنین محتوا و خدماتی که کاربران از آن استفاده می‌کنند، جزئی از این شبکه هستند و بدون شکل‌گیری چنین محتوا و خدماتی، این شبکه کاربردی نخواهد بود.

نقش معاونت علمی در توسعه شبکه ملی اطلاعات

همدانلو با اشاره به نقش معاونت علمی در توسعه این شبکه گفت: معاونت علمی متناسب با مأموریت ستادهای خود در بخش‌های مختلف شبکه ملی اطلاعات کمک می‌کند. برای مثال، وقتی از ساخت یک بازی داخلی مبتنی بر اساطیر ایرانی، شاهنامه یا موضوعات فرهنگی و مذهبی حمایت می‌کنیم، در واقع به تولید محتوا برای این شبکه کمک کرده‌ایم؛ محتوایی که می‌تواند برای کاربر داخل کشور جذاب باشد و او را از استفاده از نمونه‌های خارجی بی‌نیاز کند.

به گفته او، این رویکرد در حوزه‌های مختلف دنبال می‌شود و علاوه بر توسعه فناوری، صرفه‌جویی اقتصادی نیز به همراه دارد.

حمایت از تولید تجهیزات شبکه در داخل کشور

دبیر ستاد اقتصاد دیجیتال معاونت علمی در ادامه به حمایت از تولید تجهیزات شبکه در داخل کشور اشاره کرد و گفت: برای نمونه در حوزه سوئیچ‌های لایه دو، با حمایت معاونت علمی توانستیم این تجهیزات را در داخل کشور تولید کنیم و اکنون واردات آن‌ها نیز ممنوع شده است.

او توضیح داد: سوئیچ‌ها دستگاه‌هایی هستند که در مسیریابی و برقراری ارتباط در شبکه نقش دارند. شبکه‌های ارتباطی لایه‌های مختلفی دارند و ما در لایه دو به مرحله تولید داخلی رسیده‌ایم. در حال حاضر نیز بررسی‌ها برای ورود به حوزه سوئیچ‌های لایه سه آغاز شده و در همین راستا فراخوان‌هایی منتشر کرده‌ایم و با شرکت‌هایی که توانمندی لازم را دارند جلساتی برگزار شده است.

همدانلو ادامه داد: تلاش می‌کنیم شرکت‌ها را به سمت توسعه این فناوری‌ها سوق دهیم. این روند علاوه بر ایجاد اشتغال، باعث می‌شود نیروهای متخصصی که پایه دانشی این حوزه را دارند در کشور بمانند و روی پروژه‌های جدید کار کنند.

توسعه فناوری در حوزه‌های سخت‌افزار، نرم‌افزار و محتوا در راستای تکمیل شبکه ملی اطلاعات

وی با اشاره به گستردگی فعالیت‌های معاونت علمی در تکمیل شبکه ملی اطلاعات گفت: این حمایت‌ها در حوزه‌های مختلفی از جمله سخت‌افزار، نرم‌افزار و تولید محتوا انجام می‌شود؛ از انیمیشن و بازی گرفته تا حتی ساخت کنسول بازی. هدف این است که اقلام و تجهیزات مورد نیاز برای برقراری ارتباط در شبکه تا حد امکان در داخل کشور تولید شود و زنجیره این اکوسیستم تکمیل شود.

استفاده از توان شرکت‌های دانش‌بنیان در خدمات دولتی

همدانلو در ادامه به برنامه‌های دیگر این ستاد اشاره کرد و گفت: بخش مهمی از شبکه ملی اطلاعات به خدمات دولتی و خدمات عمومی از جمله خدمات پزشکی مرتبط است. در این حوزه‌ها تلاش می‌کنیم از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان استفاده کنیم.

او افزود: برای مثال در حوزه مدیریت بحران در حال کمک به توسعه سامانه‌ها و سیستم‌های شبیه‌ساز هستیم تا در شرایط بحران مورد استفاده قرار گیرد. در چنین مواردی معاونت علمی با انتشار فراخوان، شرکت‌های دانش‌بنیان را وارد همکاری با دستگاه‌های دولتی می‌کند.

به گفته وی، زمانی که یک شرکت دانش‌بنیان وارد چنین پروژه‌هایی می‌شود، به این معناست که پیش‌تر ارزیابی‌های تخصصی را پشت سر گذاشته و از نظر سطح فناوری و دانش مورد تأیید قرار گرفته است.

راه‌اندازی سامانه هوشمند برای مدیریت کمک‌های مردمی

دبیر ستاد اقتصاد دیجیتال معاونت علمی همچنین به همکاری با جمعیت هلال احمر اشاره کرد و گفت: در گذشته در برخی بحران‌ها افراد مختلف با اعلام شماره حساب اقدام به جمع‌آوری کمک‌های مردمی می‌کردند که گاهی مشخص نبود این کمک‌ها دقیقاً به مقصد می‌رسد یا نه.

او ادامه داد: در همین راستا با هلال احمر سامانه‌ای طراحی کرده‌ایم که مردم می‌توانند نوع کمک خود را مشخص کنند؛ برای مثال اعلام کنند که قصد دارند به آسیب‌دیدگان یک زلزله یا سیل خاص کمک کنند. همچنین اگر فردی اقلامی برای کمک داشته باشد، سامانه نزدیک‌ترین مراکز تحویل را به او معرفی می‌کند.

همدانلو گفت: در این سامانه امکان رهگیری کمک‌ها نیز فراهم شده است و افراد می‌توانند مشاهده کنند که کمک آن‌ها به مقصد رسیده است یا خیر. این سامانه نیز با کمک شرکت‌های نوپا و دانش‌بنیان طراحی و اجرا شده است.

او در پایان تأکید کرد: این نوع همکاری‌ها هم بخشی از بار اجرایی دستگاه‌های دولتی را کاهش می‌دهد و هم به شرکت‌های دانش‌بنیان کمک می‌کند توانمندی‌های خود را در پروژه‌های واقعی به کار بگیرند و محصولاتشان به مرحله اجرا برسد.